We ontbijten om 8.15 uur in het hotel. Het ontbijt is à la carte, maar er is wel keuze. Het zijn kleine tafeltjes, dus ik zet mij aan een tafel met mijn kamergenote. De dubbele portie pannenkoeken (hier komen ze duidelijk niet uit een pakje) wordt vooraf gegaan door een bordje met fruit. Ik kies er vandaag voor om op eigen tempo de stad te verkennen, al heb ik tot op het laatste moment getwijfeld om de fietstocht mee te doen. Immers, ik heb een GoProcamera en een doorzichtige nektas om onderweg te kunnen filmen.
Ik start mijn tocht rond 9 uur op het centrale plein met de kathedraal. Het is zondag, dus de meeste bezienswaardigheden zijn gewoon open. Vlakbij het plein is ook een winkeltje te vinden met een groot aanbod kleine autootjes. Mijn neefje Julien speelt graag met auto's, dus ik vraag naar een typisch Mexicaans exemplaar om zijn collectie aan te vullen.
Het is ontzettend druk op de Plaza 31 de Marzo. Ik steek het plein dwars over richting de oude markt, die steeds rechtdoor is. Onderweg passeer ik een straat met ongelooflijk mooie graffiti.
Het is op de koppen lopen aan de Mercado Viejo. Ik krijg meteen een déjà-vu gevoel met Indonesië. Het aanbod voedingswaren is duizelingwekkend. Integer als ik ben probeer ik op subtiele wijze foto's te nemen. Een verkoopster merkt dit echter op en trekt een kwaad gezicht naar mij. Snel berg ik mijn toestel weer op. Door de immense drukte houd ik het niet zo lang uit op de markt, maar ik ben blij dat ik er een stukje van gezien heb.
Ik wandel terug naar dezelfde straat in tegenovergestelde richting. Een klein stukje verder buig ik rechts af naar de artisanale markt. Het is een wirwar van steegjes, dus ik geraak al snel het spoor bijster. De producten komen vooral van de Tzotzil -en Tzeltal indianen. Hier kun je je ogen goed de kost geven, want er is voor elk wat wils. Hier vallen zeker interessante koopjes te doen. Onderhandelen over de prijs hoort er gewoon bij.
Ik kom uit bij de ronduit práchtige Templo de Santa Domingo de Guzmán, met vlak ernaast het Museo de los Altos de Chiapas (=museum van de hooglanden). Beide gebouwen zijn, zowel vanbinnen als vanbuiten, de moeite van het bezoeken waard. De kerk dateert uit de 16de eeuw en de barokke gevel, die is uitgewerkt met fijn pleisterwerk, dateert uit de 17de eeuw. De gevel doet mij eerder denken aan een rijkelijk versierde taart, met al die fijne ornamenten in roze steen. Indruk maakt het gebouw zeker en vast. Binnen in de kerk is er een overdaad aan goud, tot aan de preekstoel toe.
In het gebouw ernaast vind je op benedenverdieping een ruimte met voorwerpen over de regionale geschiedenis en inheemse cultuur. Alles wordt hier uitsluitend gedocumenteerd in het Spaans.
Vanop het binnenplein krijg je een mooi zicht op de koepel van de aangrenzende kerk. Ik loop vlak langs de kerkmuur en hoor dat er net een kerkdienst bezig is. Ik probeer een stukje van het gezang op te nemen. Vlak naast de deur van de kerk staat een poppenkast opgesteld.
Op de bovenverdieping bevindt zich het Maya textielmuseum met zeer interessante stukken en zelfs volledige kostuums en hoofddeksels. Aan de overzijde op de eerste verdieping bevindt zich een kleine ruimte waar enkele foto's worden gepresenteerd van lokale kunstenaars.
Ik begeef mij vervolgens naar de centrale hoofdstraat Avenida 20 de noviembre. Het is een lange straat tjokvol winkeltjes en horecafaciliteiten. Ik scoor er alvast enkele souveniers en enkele flesjes sterkedrank: een fles witte rum (ron), pox (een traditionele, artisanale likeur op basis van maïs, suikkerriet en tarwe) en een klein flesje rode wijn. Op deze plek in Chiapas vind je de beste souveniers aan de beste prijzen, zoveel is zeker.
Ik ga een broodje eten bij Subway en vertrek naar een ander gedeelte van de stad: de Calle Miguel Hidalgo. Dit is mijn favoriete regio in deze stad. Er zijn twee interessante artisanale shops (waaronder San Cristobal Souveniers) in deze straat. Ik koop onder andere goede (!) koffie bij Casa de las Artesanias de Chiapas. Een goede tip: op het binnenplein ontdek je een mooie schilderijententoonstelling. Wanneer ik het Centro Cultural del Carmen wil bezoeken, iets verderop op het einde van dezelfde straat, blijkt dit helaas (verrassend) gesloten te zijn. Vlak ernaast ligt de Templo del Carmen.
Op dit moment is de finale van het WK voetbal volop bezig, en dat valt overal goed te merken. Ik begeef mij opnieuw naar het hoofdplein, waar een groot televisiescherm is opgesteld. Er zijn verkopers, maar niemand toont nog interesse in hen. Het zijn de laatste tien minuten van de match, dus mijn oorspronkelijke plan om nog een museum te bezoeken laat ik varen. Het voelt bijzonder om onderdeel te mogen zijn van zo'n grote menigte. Mijn vader had mij vooraf gewaarschuwd: "Opgelet, want daar komen de mensen nog buiten en vieren ze uitbundig feest." En sfeer, dat is hier inderdaad volop aanwezig! De stem van de commentator alleen al is boeiend om naar te luisteren. Spanje wint uiteindelijk. Iedereen tevreden. Later blijkt dat ik niet de enige ben. Allemaal waren we wel ergens te vinden op dat grote plein.
's Avonds dineren we met vier singles in restaurant Daküni Cocina de Raices. Hier bestel ik 'the catch of the day' en sluit ditmaal af met een dessert. Het zijn opvallend kleine porties, maar de presentatie is erg verzorgd en voor het eerst krijg ik zelfs het gevoel dat we in een sterrenrestaurant zitten. Er wordt bijzonder veel aandacht besteedt aan etiquette. Uiteraard drinken we er een wijntje bij. Ik ben wel even op mijn tenen getrapt omdat ik te weinig saus heb gekregen. De ober kwam bij mij met het potje maar er zat amper nog saus in, waarop ik vroeg om nog wat extra saus te brengen. Achteraf blijkt dat deze extra saus aangerekend wordt, en dat vind ik een beetje overdreven. Maar ach, de maaltijd is heel goedkoop naar Belgische normen.
Wanneer we terug bij het hotel komen wacht ons een aangename verrassing. Op de stoep vlak tegenover ons hotel heeft zich een orkestje van acht muzikanten in een rij naast elkaar opgesteld. Bezoek op de stoep. Dát is ook weer typisch Mexico. Ze blijven nog ruim een uur muziek spelen.
We krijgen nog twee tips mee van Desirée: Posheria, waar je iets kan drinken en Oh la la! Real patisserie Guadelupe, voor goede koffie en brood.
De volgende dag bij het ontbijt opteer ik voor de muesli met natuuryoghurt en een beetje fruit. Maar wat nu? Ik zie bekende gezichten en het is deze keer niet Bart de Pauw, maar wel een gezin dat we eerder ontmoet hebben op de luchthaven. Wat een toeval alweer! Het is uitgerekend dát gezin waar ikzelf en mijn medereiziger om gewed hebben dat ze ook zouden deelnemen aan deze reis (en welke weddenschap ik bij deze dus verloren heb). Het is een beetje onverwacht om hen juist hier in San Cristobal te treffen.
We vertrekken om 9 uur op excursie naar twee inheemse dorpen: Zinacantán en San Juan Chamula. Het is slechts een half uurtje rijden met de bus. We mogen een kijkje nemen in een woning waar vrienden van Desirée wonen (dat is het voordeel van een lokale reisleider te hebben). Ze hebben er een plaatselijke borduurwerkplaats met aangrenzend een winkel.
In de inkomhal hangen enkele werkstukken. Elk stuk omvat unieke motieven en patronen, die elk op hun beurt een verhaal vertellen van een bepaalde cultuur of volk (de Tzotzil, Tzeltzal, Tzojolabal, Zapatistas* (*= een afgeleide van de Mexicaanse revolutionair Emiliano Zapata),...).
De prijzen hier zijn aanzienlijk goedkoper dan in Mérida. De stukken die ze hier in de werkplaats vervaardigen worden verhandeld op de plaatselijke markten. Je kan hier echt vanalles vinden, van kledij over portemonneetjes tot sleutelhangers.
Er zijn momenteel twee vrouwen aan het werk. Ze drukken zich uit door middel van hun kledij. Eén werkstuk weven kost ruim twee maanden, dus het is heel arbeidsintensief. De kinderen zijn vrolijk aan het spelen. Overal aan de muren en plafonds hangen maïskolven in diverse kleuren. Maïs is voor de Tzotzil niet alleen hun basisvoedsel, maar heeft ook een diepe religieuze betekenis. Het vormt de verbinding met de voorouders. In die zin heeft maïs voor hen 'een ziel'.
We mogen een glaasje Pox nuttigen en ook Atole, een warm, zoet drankje op basis van maïs. We nemen een kijkje in de plaatselijke keuken, waar doorlopend tortilla's worden gebakken op een houtvuur. We mogen proeven van een tortilla met een beetje kaas, gemalen zonnebloempitten en een (vrij pikant) sausje.
Achterin vinden we een ruimte die dienst doet als galerie en shop. Het aanbod textielproducten is verbluffend. Een reisgenoot gaat op zoek naar een nieuw hemd, maar besluit het uiteindelijk niet te kopen. De huipiles zijn, door hun patronen en stoffen, iets te traditioneel om 'draagbaar' te noemen in onze huidige westerse samenleving.
We gaan terug naar buiten. Naast textiel staat Zinacantán ook bekend om zijn export van bloemen. De inwoners zijn op dit moment een feest aan het voorbereiden dat plaats zal vinden in augustus. De straten liggen vol met grote ladingen buskruit. Het afsteken van vuurwerk tijdens feesten dient om boze geesten te verdrijven en heiligen te eren.
Om af te sluiten nemen we nog een kijkje bij de witte katholieke Iglesia de San Lorenzo. De kaarsjes in combinatie met de vele kleurrijke lichtjes binnenin doen veeleer denken aan Kerstmis. Er ontbreekt enkel nog een kerstboom. De 'bloemenzee' werkt erg aanstekelijk.
Na dit korte intermezzo zetten we koers naar dat andere beroemde dorpje Juan Chamula. Hier nemen we enkel een bezoek aan de respectievelijke kerk, en dat is meteen ook de reden dat je hier naartoe moet komen. Je komt bij de kerk door eerst een groot plein met enkele kraampjes te doorkruisen. Vooraleer we binnengaan waarschuwt Desirée ons nogmaals: "Nog niet zo lang geleden is er een Europese toerist veroordeeld omdat zij binnenin de kerk foto's nam en deze vervolgens deelde op haar sociale media. Dit is een heilige plaats waar ze een bepaald ritueel uitvoeren dat we nergens anders ter wereld zien, en dat moet gerespecteerd worden."
In de kerk hangt een vreemde geur. Het is een bijzondere en ook best emotionele ervaring om dit ritueel als buitenstaander te mogen meemaken. De manier waarop deze mensen hun geloof belijden biedt een unieke inkijk in hun levenswijze. Zij staan nog héél dicht bij de natuurelementen. De indígena belijden een unieke combinatie van katholicisme vermengd met diepgewortelde Maya-rituelen.
De grond is overal bezaaid met dennennaalden. Een man is op minutieuze wijze brandende witte kaarsen aan het klaarzetten, in gelijkmatige rijen naast en onder elkaar. Het is mij een raadsel hoe die kaarsen blijven staan, want ze kleven gewoon tegen de grond. Dit is een dagtaak die continu moet verder gezet worden. Overal verspreid over de ruimte zitten families met elkaar te praten. Een enkeling prevelt, knielend op de grond, op serene wijze enkele gebeden.
Elke familie heeft een kip bij zich die levend in een zak zit. Deze wordt besprenkeld met water. Ze houden deze zak boven de hoofden van hun familieleden, en vervolgens boven de brandende kaarsen. Ze nuttigen pox, om het kwaad te verdrijven, en ook cola om te boeren zodat de boze geesten het lichaam sneller zullen verlaten. De kip, waarin het kwade zich bevindt, wordt niet in de kerk gedood maar meegenomen naar huis en daar verbrandt. Ik moet er toch even van bekomen als ik buiten kom. Zoiets zie, ruik en ervaar je niet elke dag!
Als we de markt opnieuw oversteken worden we aangeklampt door nog erg jonge kinderen die op ietwat opdringerige wijze hun producten aan ons willen verkopen. Wanneer we op weg zijn naar de bus en iemand van onze groep enkele foto's wil nemen van een kudde schapen komt er een kwade dame op ons af. Foto's worden ook hier duidelijk NIET op prijs gesteld. Desirée probeert de dame te sussen. Wat een contrast met de Sunda Eilanden in Indonesië, waar de mensen wél heel toegankelijk waren.
We zijn terug bij het hotel rond 13.15 uur. De rest van de namiddag vermaken we ons in San Cristobal. Ik begin te beseffen dat ik een blunder heb begaan door de fietstocht gisteren niet mee te doen. Immers, ik wist op voorhand niet dat de uitstap slechts een halve dag zou duren.
We gaan met drie mensen lunchen in de stad en bestellen een reuzentortilla. Om te drinken bestel ik een koffie. Al snel krijgen we gezelschap van een vierde medereiziger. Toevallig treffen we daar ook het gezin van vier aan. Daarna gaan we verder naar het centrale plein, waar we iets gaan drinken op het dakterras van Kinoki. Het is fijn om deze vrije namiddag in te vullen met een ontspannen terrasje. Het gesprek gaat vooral over ons beroepen, en wat dit voor elk van ons allemaal inhoudt. Ik bestel een frappuccino, een ijskoffie. Dit drankje ga ik thuis zeker eens proberen. Ik geloof niet dat het bij ons in België ergens op de kaart staat.
s' Avonds gaan we met de hele groep eten bij een restaurant dat onderdeel vormt van een hotel. Ik bestel er (alweer) een groentensoep. Helaas zijn de groenten niet helemaal beetgaar. Het is er erg gezellig. En het moet gezegd, hier in San Cristobal hebben we een paar keer héél lekker gegeten. De vernoemde restaurants zijn beslist aanraders.
Hier valt meteen ook het doek over onze driedaagse in deze boeiende stad. Het lijkt mij ook leuk om hier een sunrise hike te doen bij de Cerro de don Lauro. Dat zou de kers op de taart zijn geweest.
graffiti in het bergdorpje San Cristobal de las Casas
een pizzaoven
verrassend bezoek op de stoep, als we die avond terugkomen van het restaurant
de gele kathedraal, op het centrale plein
op het centrale plein van San Cristobal kan je boven op het dakterras van Kinoki iets gaan drinken
detail van de zijkant van de kathedraal
Mercado Viejo (=de oude markt)
de oude markt is buitengewoon en moet je zeker gezien hebben bij een bezoek aan San Cristobal de Las Casas
de binnenkant van de Templo de Santa Domingo de Guzmán is één en al gouden overdaad, detail
de buitenzijde van de Santa Domingo kerk ademt één en al barok, ik ken weinig gebouwen die zó gedetailleerd zijn
Santa Domingo kerk, detail
de adembenemende Santa Domingo kerk, met een beetje fantasie kan je hier een rijkelijk versierde taart in zien :)
vlak naast de Santa Domingo kerk ligt het museum van de Hooglanden (Museo de los Altos de Chiapas)
...met nog wat verder een mooie textielshop
rondom de kerk bevindt zich de artisanale markt met authentieke koopwaar van de Tzotzil -en Tziltal gemeenschap, hier valt altijd een koopje te doen en bovendien steunt u er de lokale gemeenschap mee
een kijkje nemen in het museum van de Hooglanden
op het moment dat ik de deur van de kerk voorbij loop hoor ik dat de zondagdienst bezig is, links in beeld ziet u een poppenkast
een pinata
een detail van de koepel van de Santa Domingo tempel
op de bovenverdieping van het Museo de los Altos bevindt zich het zeer interessante textielmuseum van Chiapas
elk kledingstuk leest als een verhaal van een bepaald volk in deze streek, de meeste kledingstukken die getoond worden zijn huipiles
stuk voor stuk zéér fraaie, handgemaakte (én arbeidsintensieve) werkstukken
zicht op het binnenplein vanop de bovenverdieping
op de bovenverdieping is ook een tentoonstelling te zien van lokale fotografen
een opstelling in de inkomhal van het Museum van de Hooglanden
iets verderop in de Calle Miguel Hidalgo is een winkel, Casa de las artesanias de Chiapas, met ernaast een binnenplein waar schilderijen van lokale kunstenaars worden getoond
mooie werken!
Templo del Carmen
het toeristentreintje is in aantocht
Souveniers San Cristobal is een complete winkel met veel keuze in allerlei artikelen
wie zoekt, die vindt... miiiaaauuuuuwwww
we bezoeken een textielwerkplaats in Zinacantán
weven is een arbeidsintensief proces, het duurt ruim twee maanden vooraleer een werkstuk volledig af is
maïs is het basisingrediënt binnen een traditioneel yucateeks gezin
de keuken
zo te zien hebben ze heel veel soorten bonen
in Zinacantán zijn ze volop bezig met de voorbereidingen van een feest, er ligt overal buskruit op de grond
de witte Iglesia de San Lorenzo in Zinacantán, detail van de gevel
voetbal is overal erg aanwezig in Mexico
de buitenkant van de kerk van San Juan Chamula
een verzorgde presentatie van de Aztec soup
een verfijnd dessert eten in het hoogwaardige restaurant Daküni Cocina de Raices
Geen opmerkingen:
Een reactie posten