"Ik wil beelden maken die nog niet gezien zijn, en volstrekt mijn eigen stempel drukken als graficus en illustrator."


woensdag 15 juli 2026

DEEL 4: La paloma blanca

Opvallend aan Campeche zijn de pastelkleurige huizen die vooral 's avonds in het donker hun ware charme tonen, want dan zijn de straten prachtig verlicht. Een must see

We komen toe aan ons hotel vlak voor zonsondergang. De stoepen zijn hier bijna een meter hoog en het heeft heel wat aarde in de voeten vooraleer onze chauffeurs de bussen geparkeerd hebben in de smalle straat. 
Dit hotel H177 heeft een kleine jacuzzi op het binnenplein. We kunnen tijdens ons verblijf gratis gebruik maken van koffie en thee. Onze kamer ligt letterlijk vlak naast de receptie, dus hier profiteren we optimaal van. We zullen de komende twee dagen alvast geen hydratatieprobleem hebben. Vele malen duiken we het hoekje om. Dit hotel bevalt me enorm. Het is kleinschalig maar tegelijk erg rustig, zelfs al liggen we aan de straatkant. 
We gaan dadelijk met heel de groep alvast even op verkenning in de stad. We wandelen in slechts enkele minuten naar het centrale plein, terwijl Desirée alvast enkele tips geeft van plekken die we morgen kunnen bezoeken. We houden halt bij een miniatuur maquette van de stad. We steken een drukke baan over, waarbij we een deel van de stadsmuur passeren, en gaan van de zonsondergang genieten op de Malecón. Dit is een brede en kilometerslange boulevard die langs de golf van Mexico loopt. Deze havenstad maakt een totaal andere indruk op mij dan Labuan Bajo, een havenstad in Indonesië. Een strand is er niet. We maken een hele leuke groepsfoto bij de letters.

Kenmerkend voor deze stad is de overvloed aan street art. Wie de geschiedenis van deze stad wil doorgronden, moet simpelweg 'de muren' lezen. Deze lezen als een oneindig verhaal, dus je bent er uren zoet mee. 

We dineren bij Marganzo, gelegen in calle 8, samen met onze reisleider. Wat deze beleving zo uniek en speciaal maakt is de bediening. De dames zijn gekleed in authentieke huipiles van de streek. Ze dragen hier eerder okerkleurige exemplaren, en ook de haartooi en de strik in het haar is anders. We worden andermaal getrakteerd op een optreden. Dit restaurant hoort wel in een iets duurdere categorie. 
Omdat we graag liefst allemaal apart afrekenen worden meestal onze namen gevraagd. Een medereiziger begrijpt dit niet goed en antwoordt met "Aperol Spritz". We schieten allemaal in de lach. "Dit wordt vanaf nu jouw nieuwe naam, Koen", stelt iemand voor. :) Namen als Nele en Koen klinken niet bepaald Spaans. Vandaar hebben we Spaanse alternatieven voor elkaar bedacht: Ricardo, Margaretha,... Helaas kan niemand iets bedenken voor mij. Ik stel dan zelf maar Cornelia voor. Desirée stemt enthousiast in met mijn voorstel.
Ik bestel gefrituurde scampi's, empanizados (20 euro) met een glas limonade en drink er ook een glaasje rode wijn bij. Met enkele tafelgenoten delen we een fles. 
Het valt op dat de beide families (eentje van vier en eentje van drie) in de groep vaker apart gaan eten en dat wij, de singles in het gezelschap, steeds samen zijn. Ik ben, met minimaal 15 jaar verschil, veruit de jongste single van het gezelschap. De anderen staan al hoger op de ladder van de anciënniteit, dus zij verdienen wellicht meer dan ik. Dagelijks een glas wijn van een duur merk kan er voor hen dan ook iets makkelijker af. :) Ik hou het bij af en toe.
Het is fijn en interessant voor mij om naar hun verhalen, ervaringen en opinies te luisteren. Zij hebben dan ook al een heel leven achter de rug. 
Mijn woorden zijn nog niet koud, of daar komt plots Bart de Pauw met zijn gezin naar binnen. Alweer, dat kan toch bijna niet? Er zijn zoveel goede restaurants in deze stad, maar uitgerekend hier treffen we hem opnieuw. Het moét zijn dat dit restaurant er torenhoog uitschiet. Hij neemt echter plaats achteraan in het restaurant, maar de Oost-Vlaamse klanken in onze groep zullen hem zeker opgevallen zijn. Na een heerlijke, gezellige maaltijd begeven we ons in het donker terug naar ons hotel. 

s' Ochtends wacht er een verrassing, want we mogen voor één keer ontbijten op het dakterras van het hotel. Van hieruit krijg je een mooi zicht op de omgeving. Er worden parasols gezet, want ook 
s' ochtends om 8 uur schijnt de zon al onverbiddelijk. 

Vandaag mogen we op ons gemak de stad gaan bezichtigen. Wat valt er zoal te zien? Ik zou zeggen, maak er een competitie van en doe de Campeche Bingo Challenge (zie de drie foto's onderaan ter illustratie), met onder andere de Hondenbrug, het Baluarte de San Juan, Puerta del Mar,...

Het eerste wat ik ga doen is een bezoek brengen aan Casa de Artesanias Tukulná, gevestigd in een gerestaureerd 18de-eeuws koloniaal pand. Er zijn prachtige spullen te vinden, maar ze zijn ietwat prijzig, zonder ziel en de winkel doet mij toch wat te bombastisch aan. Ik begeef mij naar het ronde plein en vind daar een leuk winkeltje op de hoek waar ik een paar oorbellen en maracas scoor.

Ik vervolg mijn weg naar het midden van het plein en verpoos even op de bankjes. Het plein is vergeven van de duiven, en ik hoor een meisje luidkeels en enthousiast herhalen: "la paloma blanca, la paloma blanca!". Ja, denk ik, zo voel ik mij soms ook een beetje. Die ene witte duif tussen allemaal grijze duiven. Een pakkende metafoor. 
Maar goed, het is de bedoeling om de omgeving te gaan verkennen. Ik neem eerst even poolshoogte bij de kathedraal Parroquia de Nuestra Senora de la Inmaculada. Een beetje onhandig probeer ik een selfie te nemen voor het gebouw, maar daar komt al meteen een hulplijn aan. Het is de toezichter die ik daarnet al even sprak op het plein. Hij stelt voor om een foto te nemen. In zo'n geval zou je kunnen denken dat hij er met mijn toestel vandaar zou gaan, maar er zijn mensen in de buurt en bovendien is een beetje vertrouwen in de mensheid stellen zo nu en dan oké. Het worden mooie foto's en ik dank deze man hartelijk. 

Ik neem een kijkje binnenin de kathedraal en kom het gezin van vier tegen. De kathedraal past qua architectuur volledig in het Spaanse plaatje, maar mist de overweldigende gouden decoratie en weelde die ik in vorige kerken wel aantrof. Naast de kathedraal grenst wel een mooie, sobere binnentuin met vlak ernaast een kleine begraafplaats. 
Ik ben hier toch vooral verliefd geworden op het kenmerkende glas-in-lood en het elegante smeedwerk dat zich laat terugvinden in poorten, raamkozijnen, balkons en bankjes. Een schitterend voorbeeld hiervan is het Casona Antigua, Centro Cultural numero 6, een herenhuis eveneens gelegen aan het plein. Vandaag de dag doet het dienst als levend museum. Je wordt meteen terug gekatapulteerd naar de 19de eeuw, met de mooie glas-in-loodramen die het licht filteren en de sierlijke Elizabethaanse bogen.
Als kunstliefhebber moét ik natuurlijk een bezoek brengen aan het Museo de arte contemporaneo de Campeche. Dit museum voor hedendaagse kunst bevindt zich vlak naast de bibliotheek, in hetzelfde gebouw. De man aan de receptie spreekt enkel Spaans en ik begrijp helaas niet alles wat hij zegt. Ik ga met de trap naar boven en vind inderdaad een kleine galerie in een kleine ruimte: Manuel de la Cruz. Het blijkt om tijdelijke tentoonstellingen te gaan, en de titel van de huidige tentoonstelling luidt: 'Amapolas y piel'. De thematiek omvat identiteit, gender, transformatie en diversiteit in de samenleving. Er hangt ook een interessante reeks grafische prenten van de kunstenaar Yuliana Aide Chan Noemi
De man aan de balie zegt dat ik naar buiten moet gaan aan de achterzijde, maar ik zie nergens een andere ingang of dat is in elk geval helemaal niet duidelijk. Vermoedelijk moet er nog ergens een ruimte met kunst zijn, maar die kan ik dus tot mijn teleurstelling niet vinden. 

Op een minuut wandelafstand bevindt zich het Museo de Arquitectura de Maya. Dit museum is een aanrader en moet je beslist bezoeken tijdens een bezoek aan Campeche. Het bevindt zich in de Baluarte de la Soledad, één van de acht stenen bastions van de verdedigingsmuur. Ga zeker boven even een kijkje nemen, want de omgeving is bijzonder fotogeniek. Dit is overigens het enige betalende museum in de omgeving (bij schrijven: 140 pesos inkom) en helaas krijg je hier geen reductie met de internationale lerarenkaart
De belichting in de ruimtes is ronduit slecht, maar de werken (waaronder zich zowel originelen als replica's bevinden) tonen een interessante weergave van de geschiedenis van de Maya's en zijn uitstekend gedocumenteerd. Ze tonen de verschillen tussen de diverse bouwstijlen. Er is overal airco aanwezig, en het absolute pronkstuk vind je in de laatste kamer: een origineel Calakmul dodenmasker, vervaardigd uit jade
Wie dat wenst kan op het plein de beste koffie van de stad drinken in La casa de las Mascaras. Tot zover mijn relaas. 

Nog gauw even geld gaan afhalen bij een Banamex. Ondertussen duelleren Argentinië en Engeland met elkaar voor een plaats in de finale. Wie zal het halen? 
Het is intussen al middag en ik besluit een broodje te gaan halen bij Oxxo, een plaatselijke supermarkt. Wanneer ik buiten kom volgt er een gigantische stortbui. Ik blijf even staan onder het afdak en wacht de bui af, terwijl ik ondertussen mijn broodje opeet. Een bui duurt hier immers nooit lang, ...maar wat is dat? Wanneer ik mij terug op het voetpad begeef en wil oversteken, merk ik dat alle straten 'overstroomd' zijn. Wat nu gedaan? Ik lijk wel in een computerspel met hindernissenparcours verzeild geraakt. Hier en daar zijn er uitsteeksels, dus het lukt mij telkens om de overkant te bereiken. Het druppelt nog steeds en ik heb er even genoeg van. 
Ik begeef mij terug naar het hotel en start een videogesprek met het thuisfront. Ze horen mij kennelijk niet zo goed, dus ik moet constant mijn stem verheffen. Dat levert hilarische taferelen op, want onze kamer bevindt zich natuurlijk vlak naast de receptie. Ik geef hen via de camera even een korte rondleiding. Ik geniet nog even na in de jacuzzi, waar ik op dat moment de enige gast ben. Daarna ga ik nog even een korte wandeling maken over de boulevard. Inmiddels is het water grotendeels weggetrokken. Ik kuier en slenter door de straatjes. Campeche is een kleurrijke, authentieke en levendige stad. Op elke hoek van de straat valt wel iets te zien of op te merken. 

s' Avonds dineren we met bijna heel de groep in restaurant Adana, en dit adres staat tevens op mijn lijstje. Cristina, de vriendin van Desirée en eveneens reisleider, komt ons vandaag vergezellen. Zij heeft vandaag al afscheid genomen van haar groep. 
Ik bestel een voor mij onbekend traditioneel Yucateeks gerecht: queso relleno. Een uitgeholde Edammer kaas wordt opgevuld met gekruid gehakt, amandelen en rozijnen. De sauzen zijn enerzijds tomatensaus en anderzijds een soort witte saus genaamd k'ool. De presentatie van het gerecht is bijzonder, want het heeft veel weg van een vulkanisch landschap (met wat fantasie). De smaak doet mij denken aan een veredelde lasagne, al kan het gerecht mij helaas niet helemaal bekoren. Ik maak er ook een gewoonte van om telkens een foto te maken van mijn gerecht. Door omstandigheden krijg ik per vergissing een gerecht dat niet voor mij bestemd is! Zoiets kan natuurlijk gebeuren als je niet goed weet wat je op je bord zult krijgen.

Het reisdoel vandaag is Villahermosa, hoofdstad van de deelstaat Tabasco. We ontbijten zoals gewoonlijk om 8 uur. Deze keer niet in het hotel zelf, maar in een nabijgelegen restaurant. Onze innerlijke mens wordt versterkt met ei en tortilla met een sausje, een stukje brood, koffie en fruitsap. We kunnen er weer tegenaan voor een lange rit. Het is een bewolkte dag, maar dat speelt in ons voordeel want we bezoeken onderweg de derde, laatste en meteen ook de grootste cenote op onze route: Miguel Colorado. We gaan zwemmen in openlucht. 

In de bus probeer ik zoveel mogelijk te slapen. De voorbije dagen waren nogal hectisch, met amper rustmomenten. Onderweg moeten we verplicht stoppen voor een paspoortcontrole. Als je in Mexico bent, kan je je maar beter voorbereiden op zulke situaties. Een paar meter verder worden enkele mensen ingerekend. In Aziatische landen als Indonesië kan de politie gerust vroegtijdig met pensioen gaan en op zijn lauweren rusten, maar hier zie je net het omgekeerde scenario. Er is hier vrijwel geen tijd voor een koffiepauze. Ze hebben het namelijk veel te druk met het inrekenen van 'drugsbaronnen'. 
De dame doet een beetje moeilijk bij het paspoort van één van mijn medereizigers, maar gelukkig is er Desirée nog: "Deze mensen gaan heus niet langer als een maand in Mexico verblijven." Wat een geluk dat iedereen zijn of haar paspoort meteen bij de hand heeft! Zonder al te veel problemen kunnen we onze reis voortzetten. 

Rond 11 uur arriveren we aan de cenote, waar we verwelkomd worden door een hond die ons naar de ingang vergezelt. De site ziet er verlaten uit. We lijken wel de enige bezoekers vandaag. Eerst gaan we ons omkleden, maar in tegenstelling tot de vorige cenotes zijn hier geen kluisjes en bovendien zijn de hokjes vuil en niet zo goed onderhouden. Douches zijn er gelukkig wel. Er zijn verder ook geen horecafaciliteiten aanwezig. De omgeving is wel prachtig, met al dat weelderige groen, en maakt alles goed. 
Er zit niets anders op dan al onze spullen mee te nemen. Eerst moeten we een klein stukje naar boven, alwaar we bij de cenote uitkomen. Deze lijkt op een open meer. Een medereiziger ontfermt zich over onze spullen, zodat wij een korte wandeling kunnen maken door de jungle. Je kan hier ook een zipline doen waarbij je rakelings over de cenote vliegt. Helaas geen tijd voor. Er wacht ons een korte hike naar boven, en langs dezelfde weg weer terug naar beneden. Het pad is in totaal ongeveer 4 km en makkelijk begaanbaar via trappen, maar niet iedereen beschikt kennelijk over een even goede conditie. 
Je kan af en toe even van het pad af om vanaf een uitzichtpunt de cenote van bovenuit te kunnen bekijken.

Onderweg treffen we apen en heel wat vlinders en insecten. We horen veel vogels maar kunnen ze moeilijk spotten omdat ze verscholen zitten tussen het gebladerte. Maar wat er wel volop aanwezig is zijn... muggen. Zonder het op te merken sta ik binnen de kortste keren vol beten. Ik had er niet aan gedacht om lange kleren aan te doen, en moet nu dus de gevolgen dragen. Het doet mij opnieuw terugdenken aan mijn wildernistocht in Finland
Een medereiziger roept verschrikt uit: "Amai, gij staat vol muggenbeten!" "Troost je", tracht de dokter in het gezelschap mij te sussen, "het is telkens dezelfde vrouwtjesmug die steekt." Bloedddonor zijn is tegenwoordig blijkbaar nog niet genoeg, want nu moet ik ook al doneren aan insecten... 
Ik lijk wel een wandelende schietschijf, want ook andere (stekende) insecten komen op mij af. Ik maak dus dat ik terug beneden ben en neem meteen een duik in het water. Daar is het tenminste nog veilig. Het water is niet bepaald koel, maar het doet alsnog deugd om wat verkoeling te vinden. Ik heb mijn onderwatercamera ook meegenomen. Een reddingsvest is hier niet verplicht (deze hangen klaar vlak aan de cenote), maar wel sterk aan te bevelen. Zonnecrème is verboden, en ook de rifvriendelijke producten zijn niet toegelaten. 

Sommigen nemen een kajak. Er is een ladder aan de rechterkant van de aanlegsteiger, waardoor je vlot in en uit het water kan stappen. 
We hebben nu drie verschillende cenotes bezocht, en alle drie stralen ze een heel andere sfeer uit. Na ongeveer een half uurtje waterpret kleden we ons om en trekken verder met de bus naar onze lunchplek. Ook dat is een heel leuk adres: Asadero La Higuera, een openluchtrestaurant en Parrilla. Ze hebben hier heerlijke vleesspecialiteiten en steaks op de kaart staan. Bij de inkomhal staat een toffe opstelling voor een foto, maar probeer toch maar niet op de stier te gaan zitten! 
Er zijn blijkbaar een aantal gerechten uitverkocht. Een steak is me wat te veel, dus opteer ik voor de combi van een aantal bijgerechten, waaronder een cheese quesadilla en een overheerlijke frisse salade (waarvan de dressing 'jammie jammie jammie' is) waar ook kaasblokjes in verwerkt zijn. Zoals vaker bestel ik om te drinken een aqua de Jamaica (een zoetzure dorstlesser op basis van gedroogde hibiscusbloemen). De gerechten worden gepresenteerd op vrolijke borden in heldere tinten. Zelfs de toilethouder is beschilderd, merk ik wanneer ik naar het toilet ga. 

Na de maaltijd gaat het verder richting Villahermosa. We rijden veelal over tolwegen, dus elke keer als we de grens van een deelstaat passeren moet onze chauffeur tol betalen aan de grenspost om verder te mogen rijden. Het is al laat als we toekomen in de stad. Ons hotel bevindt zich midden in het centrum aan een drukke hoofdstraat. Als we uitstappen weerklinkt er loeiharde 90's muziek. Villahermosa komt over als een chaotische en vuile stad met veel lawaai. Wat de stad tóch speciaal maakt, is dat ze gelegen is vlak aan de rivier de Grijalva (een lange rivier die ontspringt in Guatemala, zo vertelt onze reisleidster). 
Letterlijk vertaald betekent de naam 'Mooie stad', maar schoonheid lijkt hier vér te zoeken. Het is een belangrijk industriegebied, bovendien gelegen in het hart van de cacao producerende regio. Deze stad haalt zijn inkomsten, naast tropisch fruit en suikerriet, vooral uit petroleum en olie. Doordat de stad slechts 10 meter boven de zeespiegel ligt, is het overstromingsgevoelig. Dat gebeurde in 2007, toen Villahermosa onder water liep door de ergste overstromingen in 50 jaar.

Via een garage, aan de zijkant van het gebouw, belanden we in ons hotel Olmeca Plaza. Er staat ook een groot Olmeken hoofd opgesteld bij de ingang. De inkomhal is riant te noemen. Ons wacht een verwelkoming in de vorm van een ijskoud chocoladedrankje. De rand van het glas is afgewerkt met suiker, maar dit smaakt wel erg pittig. Het drankje doet deugd en smaakt heerlijk. 
Wij zitten maar liefst op de vierde verdieping en dus nemen we de lift. Er zijn ook waterdispensers aanwezig in dit hotel, dus dat is al een hele geruststelling. Er is verder ook een zwembad, maar daar maak ik zelf geen gebruik van. De kamer is heel basic maar in orde. Er is zelfs een koffietoestel aanwezig. Het uitzicht 's avonds vanuit onze hotelkamer is echter de moeite waard. 
Morgen moeten we al om 7 uur uit de veren, want we brengen om 9 uur een bezoek aan de Jesús Maria Chocolate Haciënda en 's middags volgt nog een bezoek aan het La Venta Museum Park. Zouden we Bart de Pauw daar opnieuw treffen? Wordt vervolgd...

een groepsfoto nemen bij de letters van de stad levert een mooi (openings)beeld op

's Avonds zijn de straten van Campeche prachtig verlicht

kan u de witte duif spotten op het grote plein?

''Campeche feminista': de graffiti lezen als de bladzijden uit een boek in deze stad

overal vind je papieren slingers met uitgeknipte motieven

ook de mensen zijn hier heel fotogeniek

vlakbij het centrale plein is een maquette van de stad te vinden

het restaurant Marganzo

van de zonsondergang genieten op de Malecón

de Malecón, Campeche

hier vind je overal prachtige muurschilderingen

Casa de Artesanias Tukulná

het binnenplein van de Parroquia de Nuestra Senora de la Immaculada

...met vlak ernaast een kleine begraafplaats

de prachtige koloniale bogen van de kerk (zijpand)

de opzichter van het plein maakt een geslaagde foto van mij bij de voorkant van de Parroquia de Nuestra Senora de la Immaculada

Casona Antigua, Centro Cultural numero 6, op het binnenplein vinden we opnieuw een mooi voorbeeld van de Elizabethaanse bogen en het glas-in-lood

een kamer in het Casona Antigua

19de eeuwse kostuums

detail, keramische vaas

tijd voor kunst met een bezoek aan de galerie Manuel de la Cruz

...alwaar de tijdelijke tentoonstelling Amapolas y Piel te zien is

enkele grafische werken die te zien zijn op de tentoonstelling Amapolas y Piel rond een actueel, universeel thema: 'diversiteit'

het Museo de Arquitectura de Maya



het absolute pronkstuk in dit museum is een origineel Calakmul dodenmasker, gemaakt van jade

deze hond heeft een mooi plekje gevonden om te rusten

boven het museum heb je een prachtig uitzicht op de kenmerkende kleurrijke huisjes van Campeche


alle putdeksels dragen de naam van de stad

een korte stortbui zet onmiddellijk alle straten blank, waardoor een straat oversteken een écht hindernissenparcours wordt

Puerta del Mar, de oorspronkelijke verdedigingsmuur om piraten af te weren, is overeind gebleven

een wandeling over de boulevard is altijd een goede optie om de vochtige zeelucht van de Golf van Mexico op te snuiven

...of neem deel aan de Campeche Bingo Challenge (in dat geval wel even deze drie afbeeldingen downloaden, want op internet vind je ze helaas nergens)



naast de galerij hangt een heel groot schilderij

cenote Miguel Colorado is een groot openluchtmeer midden in de jungle

een foto genomen met mijn GoPro

vlak naast de cenote loopt ook een wandelpad van ongeveer 4 km

één van de uitkijkpunten vanaf het wandelpad

Adana is een restaurant met alleen maar traditionele gerechten op de kaart, ik ga voor de queso relleno met een wel zéér bijzondere abstracte presentatie

empanizados (gefrituurde scampi's) eten bij restaurant Marganzo

ik bestel enkele bijgerechten bij vleesrestaurant La Higuera, geen grote steak voor mij maar wel cheese quesadilla (gerecht rechts) in combinatie met een frisse salade, geserveerd op bordjes met kleuren om blij van te worden

het interieur van onze lunchplek Asadero la Higuera is erg kleurrijk, tot aan de toiletten toe

maandag 13 juli 2026

DEEL 3: Mérida, een tien voor 'sfeer en gezelligheid'

In principe komt het bij reizen als deze steeds op hetzelfde neer: uitpakken, inpakken, uitpakken, inpakken,... We mogen nog van geluk spreken dat we in elk hotel twee nachten verblijven.

Vandaag hebben we pech. We zijn namelijk in Mérida op een maandag en dat betekent dat er veel plaatsen en monumenten gesloten zijn. Het is onze eerste vrije dag in ons reisschema, maar deze wordt blijkbaar geheel ingevuld door onze reisleidster. De opties tot het verkennen van deze stad zijn op dit moment dan ook beperkt. 

We ontbijten in het hotel. Er is keuze uit ofwel pannenkoeken ofwel een omelet. Op een tafeltje zie ik enkele exemplaren van het tijdschrift Yucatan Today liggen en ik neem er alvast eentje mee. 

Iemand merkt op dat er tóch een museum open is, namelijk het Mayamuseum. We rijden ernaartoe met de bus, maar bij aankomst blijkt dat er uitgerekend vandaag onderhoudswerken bezig zijn. We kunnen slechts een glimp opvangen van de binnenkant van het gebouw. Het is, vooral aan de buitenkant, erg modern en futuristisch. Op het eerste gezicht verwacht je niet meteen zoiets in een traditionele, koloniale stad als Mérida. Erg jammer dat we het niet mogen bezoeken. 

We stappen terug de bus op en stoppen kort later bij een kunstwerk, gelegen aan een rond punt: het Monumento a la Patria. Deze iconische sculptuur moet je beslist bezoeken als je in Mérida bent. We stappen uit en steken de drukke straat over om het aandachtiger te kunnen bekijken. Het is volledig met de hand gebeeldhouwd uit lokale steengroeve. De Colombiaanse beeldhouwer Rómulo Rozo werkte er maar liefst elf jaar aan. Er staan meer dan 300 figuren op afgebeeld. 
In het midden staat een gouden adelaar die een slang verslindt, met daarachter een ceiba. De muren rondom vormen een halve cirkel waarop de belangrijkste historische figuren van het land worden voorgesteld. 
Rondom de gevel worden alle Mexicaanse staten afgebeeld met hun officiële wapenschilden. Ik maak er een sport van om alle wapenschilden te fotograferen van de staten die wij zullen bezoeken tijdens deze reis: Tabasco, Yucatán, Campeche, Quintana Roo, Chiapas. 
Het totale kunstwerk symboliseert de politieke en historische eenheid van Mexico. Typisch voor een land als dit is dat 'vandalen' gretig gebruik maken van graffiti om hun provocerende boodschappen te verspreiden. Hier zijn vele sporen van te vinden op het monument, en één van de achterliggende oorzaken is dat vrouwen hier nog steeds ondergewaardeerd worden ten opzichte van de man. Feminisme is hier dus een heikel punt. s' Nachts schijnt het monument verlicht te worden met verschillende kleuren, dus probeer misschien bij valavond een kijkje te komen nemen.

Vervolgens mogen we gaan kijken bij een haciënda*, gelegen in een villawijk: (*een groot, historisch landgoed dat tijdens de Spaanse koloniale tijd ontstond en te bezichtigen is voor het publiek): Casa Quinta Montes Molina Museum. De inkom bedraagt, bij schrijven, 120 pesos. De toegangspoort is gemaakt van prachtig smeedwerk. De kamers, zoals die vele eeuwen geleden bewoond waren, zijn een lust voor het oog en een voorbeeld van eclectische architectuur en neoklassieke tendensen. Er is een deur, volledig vervaardigd uit glas-in-lood. De antieke houten meubels zijn vervaardigd uit een sterke, kwalitatieve houtsoort. We treffen er Limoges porselein en christofle zilverwerk. Er staat een grote, smaragdgroene vaas die ze wat mij betreft onmiddellijk mogen inpakken en naar mijn adres zenden. De huidige bewoners stellen dit herenhuis al enkele jaren open voor het publiek. Een klein detail: ze sliepen hier niet in een bed maar in een hangmat, wat gebruikelijk was voor die tijd en met de bedoeling om gevaarlijke insecten en schorpioenen op een veilige afstand te houden. In deze stad kan je trouwens de beste hangmatten kopen. De vloer is gemaakt van Spaanse keramiek, en bedoeld om een tapijt te 'imiteren'* (*zie foto onderaan). Aan het plafond prijkt een Italiaanse kroonluchter in de brons Florentinestijl. Dat gezegd zijnde. 
Vooral de uitgestalde curiosa in de vitrines stelen mijn hart, waaronder een hele parfumcollectie. Dit landgoed geeft een goed beeld van hoe de rijke Mexicanen vroeger leefden, inclusief personeel en een rits kindermeisjes die in de kelder verbleven. Hier treffen we onder andere de keuken. Elke ruimte is authentiek ingericht, zoals het vroeger was. 
Centraal in de gang hangt een collectie foto's van hoe het er vroeger aan toe ging, gecombineerd met een heuse platencollectie inclusief enkele bewaarde partituren. Eén foto in het bijzonder toont studenten die ijverig aan het werk zijn in een kunstatelier. Mijn oog ontwaart verder een fijne collectie typemachines van diverse merken. Speelgoed uit vergane gloriejaren. Een collectie buttons van stripfiguren (het moet zijn dat deze blinkende schijfjes toen al gekend en hip waren). En, last but not least, de restanten van wat een wijnkelder moet voorstellen. Iemand kandidaat om te proeven? Ik hou in elk geval enorm van deze oude voorwerpen met een 'ziel'. 
Aangrenzend is ook een kleine shop aanwezig, maar neem zéker een bezoek aan het restaurant Avelino en Maria, als je achteraan de mooie tuin oversteekt. Ze serveren er heerlijke zoete gebakjes en er is bovendien een boekenwinkeltje met een fijne collectie prentenboeken en enkele hedendaagse, interessante titels. En welk pareltje van Belgische makelij vinden we hier terug? Een vertaalde versie van Het hondje dat Nino niet had van auteur Edward Van de Vendel en illustrator Anton Van Hertbrugge. Natuurlijk heb ik dit boek thuis al in bezit, maar het is een aangename verrassing om het uitgerekend hier te vinden. Ik kies een klein, licht boekje uit en bestel een café latte en een apfelstrudel. Een heel fijn adresje!

We krijgen ongeveer een uurtje om het centrum van Mérida te verkennen. We hebben al de ganse week een druk programma gehad, dus het is goed om eens een uurtje vrije tijd te hebben. Ik maak hiervan gebruik om de plaatselijke shops te exploreren. Vooraf maakte ik een lijstje met enkele typische souveniers die je hier kan scoren. Ik ga alvast actief op zoek naar een huipil en enkele potjes talavera keramiek voor het thuisfront. Op deze plek vind je ontzettend veel juwelen gemaakt van kralen, dus wat betreft dit item scoor je op deze plek de mooiste voorbeelden aan een aantrekkelijke prijs. 
De calle 60 staat bekend om zijn hoogwaardige souveniers, en ik vind zelfs een winkeltje dat op mijn lijstje staat. Ik scoor er ook een magneet voor mijn magneetbord. De juwelen kevers, maquechs, kan ik echter nergens vinden. Wel tref je overal in Mexico alebrijen. Dit zijn kleine, fel gekleurde beeldjes van fantastische wezens uit de Oaxaca-Mexicaanse volkskunst. 

Hoewel het niet gebruikelijk is, speel ik 'het spel van vraag en aanbod' in de winkels. Ik schrik er namelijk van dat er in Mérida zulke 'woekerprijzen' worden gehanteerd in de winkels. De prijzen liggen zelfs aanzienlijk hoger dan in Europa. Ik ben druk aan het pingpongen voor de koop van een huipil bovenstuk, met mijn valuta calculator in de hand. Hoewel ik uiteindelijk een paar 'tientjes' kan afwimpelen, betaal ik naar mijn gevoel nog steeds te veel voor het kledingstuk. Als ik na afloop het geborduurde kledingstuk binnenstebuiten keer en zorgvuldig de naden en enkele losse draden bestudeer, geraak ik er niet uit of het al dan niet machinaal dan wel ambachtelijk vervaardigd is. Maar kom, het past als gegoten en ik sta (als helder wintertype) bijzonder goed met de felle, levendige kleuren en grote gebloemde motieven. Bovendien vind je zoiets niet in België en de stof met borduursels is zeer mooi. Later op deze reis zal ik echter nog huipiles tegenkomen in een textielwerkplaats (dus bij 'de bron'), die aanzienlijk minder kosten. 

Na een vol uur vruchteloos zoeken beland ik de laatste vijf minuten dan toch, via een hint, bij Maya Mundo waar ze op de bovenverdieping keramische potjes verkopen. Er is echt énorm veel keuze. Ook hier gelden woekerprijzen en opnieuw ding ik spontaan af. Later kom ik te weten dat zélfs de prijzen in het toeristische Playa del Carmen voor dit soort potjes lager liggen of de prijzen benaderen. Maar op zo'n moment besef je dat er misschien niet veel kansen zullen komen om te kopen en bovendien word je opgejaagd door de tijd. Ik ben al lang blij dat ik deze winkel gevonden heb. Maar mijn devies luidt, desondanks: koop nooit te vroeg! Net op tijd komen we bij de bus aan. 

We lunchen in Museo de la Gastronomia Yucateca, en ik bestel er drie panuchos. We geven onze bestelling alvast door en nemen ondertussen een kort bezoekje aan het aangrenzende museum, waar enkele prominente ingrediënten van deze streek zijn uitgestald. Je kan deze aanraken, ruiken en voelen. Achteraan, in de kleine binnentuin, vindt rondom de pibil-keuken, een yukateekse kookervaring plaats waar je als gast gratis kennis mag maken met de traditionele ondergrondse bereiding van cochinita pibil, een beroemd lokaal varkensgerecht. 
Terwijl we daar in een kring staan te proeven, zien we aan de andere kant plots een bekende Vlaming opduiken: Bart de Pauw. En neen, het is géén look-alike. Vooral de oudere generatie kent hem als televisiemaker van programma's als Meester, hij begint weer!, Schalkse Ruiters en Het Geslacht De Pauw. Zelf ken ik hem nog het meeste als 'De Man Van Melle'. Ik herinner mij dat ik dit typetje ooit verwerkte in een opstel, toen ik nog in de lagere school zat. De wereld is kleiner dan we vaak denken.

Die avond eten we om 19 uur bij La Chaya Maya, waar ze de échte Mexicaanse keuken serveren. Het restaurant staat ook op mijn lijstje én het gerecht dat je daar zeker moet proberen is relleno negro. Zelf bestel ik het niet, maar tip het wel aan een tafelgenoot die altijd bereid is om specialiteiten uit te proberen. Ik mag wel even proeven. Het ziet er visueel gezien niet uit (want inktzwart van kleur), maar het is wel erg lekker met een zure twist. Zelf ga ik voor Joroches, een soort zware soep die bestaat uit maïsdeeg gevuld met longaniza worst, zwarte bonenpuree, tomaat en afgewerkt met zure room. Ik vind het persoonlijk niet zo lekker, maar ik ben blij dat ik het geprobeerd heb. 
Wie komt daar plots mee aanschuiven aan onze lange tafel? De groep van Shoestring. Er zitten veel jonge mensen bij. Meteen is het een gekwebbel van jewelste. Een duiventil is er niets tegen. Desirée moet even orde op zaken stellen, en dat doet ze goed en kordaat. Sommige mensen kennen elkaar blijkbaar al, dus er wordt al snel 'verzusterd'. Na enige tijd besluit de groep toch een andere tafel op te zoeken en keert de rust gelukkig weer. 

Máár het beste moet nog komen, want rond 21 uur begeven ons naar het Plaza Grande alwaar we aan het stadhuis een traditionele Vaqueriá dansshow mogen bijwonen. De dansers en danseressen zijn prachtig uitgedost in het wit, en worden live begeleid door een regionale band. Merk op dat de heren ook hakken dragen om goed te kunnen tapdansen en dat de dames prachtige bloemen dragen in het haar. In de walsen maken ze sierlijke pirouettes
De band begeleidt en speelt echter traditionele yucateca-muziek en dus geen mariachi-muziek. Het is een spetterend optreden en het aanwezige publiek gaat helemaal op in de sfeer. Dit moét je meegemaakt hebben. Mérida scoort alvast een tien voor sfeer en gezelligheid. Zo staat er elke dag van de week een ander soort optreden op het programma, dat wekelijks wordt herhaald.

Wij blijven echter niet tot 23 uur maar gaan rond 22.30 uur nog ergens een cocktail drinken. We vergapen ons aan het grote beeldscherm in het restaurant, waar prachtige natuurbeelden op worden vertoond. Ik bestel een mojito fresa. Ook hier zijn ze heel royaal met de porties. 
Die nacht slaap ik goed. Wat een dosis alchohol al niet kan doen! De ene keer slaap ik al wat beter dan de andere, en soms slaap ik zelfs door het alarm. Ik heb in elk geval geslapen als een roos wanneer ik wakker word om 06.30 uur, ondanks een korte nacht. 
Bij het ontbijt, opnieuw in het hotel, opteer ik deze keer voor een omelet in plaats van pannenkoeken. Steeds voorafgegaan door een bordje vers fruit. En altijd kies ik resoluut voor koffie. Anders kan mijn dag niet beginnen. :)

De volgende bestemming op het lijstje is Campeche, gelegen aan de golf van Mexico. We rijden dus in zuidelijke richting. In tussentijd bezoeken we een andere, iets minder populaire, archeologische site genaamd Uxmal. Dit was vroeger één van de grootste Mayasteden. Onderweg passeren we de luchthaven van Mérida
Het is ongeveer twee uurtjes rijden van Mérida. Zoals steeds nemen we de autosnelweg, wat uiteraard geen al te mooie uitzichten oplevert. Ik slaap dan ook tijdens het grootste gedeelte van de rit. 

Uxmal is een goed onderhouden site, en bovendien is het er veel minder druk dan Chichén Itza. Er zijn ook minder verkopers. Onze spullen worden nagekeken en onze tickets gescand. Wat ik persoonlijk heel leuk vind, is dat je voor elke activiteit een papieren polsbandje krijgt. Op deze manier krijg je op drie weken tijd makkelijk een verzameling bij elkaar van om en bij de tien stuks in diverse kleuren, dus ik besluit ze allemaal te bewaren (bij wijze van tijdsdocument). Zelfs in sommige hotels krijg je een polsbandje. Dat heb ik nooit eerder meegemaakt bij vorige reizen.

We stoten al meteen op de grote Piramide van de Tovenaar. Deze piramide schijnt zelfs groter te zijn dan die van Chichén Itza, maar op het eerste gezicht kunnen we dat moeilijk beoordelen. Er zijn over het hele domein in elk geval een heleboel leguanen te spotten.
En het moet gezegd, zowel de omgeving (gelegen midden in de jungle) als de ruïnes zijn mooier en beter bewaard gebleven dan die van Chichén Itza

Het volgende gebouw dat we doorkruisen is het Nonnenklooster. We bereiken dit via een klein, apart binnenplein: de Vierhoek van de Vogels, dat voorzien is van vogelsculpturen op de gevels. Vogels werden beschouwd als de heilige boodschappers die de verbinding vormen tussen de goden en de mensheid. We passeren ook veel lege kamers die door de cellenstructuur zogezegd aan nonnenkamers doen denken). De functie van deze kamers is nog steeds een raadsel. Er zijn opmerkelijk veel details verwerkt aan de gevels, vooral het westelijke deel bezit overvloedig veel decoratie. De god van de regen, Chaac, wordt veelvuldig afgebeeld, en verder véél slangen en spiralen. 
In het midden van het plein bevindt zich een laag, vierkant stenen platform dat dienst deed als offerplaats aan de goden. Het balspeelveld vormt de verbindingsroute naar het volgende grote bouwwerk. Een belangrijk verschil met Chichén Itza is, bijvoorbeeld, dat zélfs de stenen ringen rijkelijk gedecoreerd zijn met inscripties.
 
Het volgende gebouw dat we bezoeken is het Paleis van de Gouverneur. Het is ruim 96 meter lang. De enorm lange gevel is rijkelijk gedecoreerd met Chaac-maskers en geometrische motieven. De Maya's waren goed op de hoogte van de kalender, zo getuige de ligging van het gebouw ten opzichte van (de stand van) de hemellichamen. Je kan de smalle treden beklimmen, en vervolgens op het platform krijg je een prachtig overzicht op de jungle en de omliggende gebouwen die mooi boven het groen uitsteken.
Aan de onderkant van het gebouw staat een jongen te huilen. Hij weigert de piramide te beklimmen. Zijn moeder probeert hem met alle macht te overtuigen, maar slaagt niet in haar opzet. Voorzichtigheid blijkt echter geboden bij het beklimmen en afdalen!

Net op het moment dat we de uitgang bereiken komen we toch wel opnieuw een bekend gezicht tegen, namelijk... Bart de Pauw. We kunnen het nauwelijks bevatten. Kennelijk volgt hij ongeveer dezelfde route als ons, dus het is best mogelijk dat we hem in de nabije toekomst nog wel eens zouden kunnen treffen. Dat kan enkel de tijd uitwijzen... 

We kopen nog wat snacks of drankjes in het winkeltje bij de inkom en trekken verder naar onze lunchplaats. We stoppen onderweg bij Halach Huinic, een gezellige plek waar we een driegangenmenu krijgen voorgeschoteld. We passen met heel de groep rond de lange tafel. Met man en macht, en enig gepruts en geklungel, wordt een televisietoestel aangesloten zodat we de halve finale van het WK voetbal Frankrijk-Spanje kunnen volgen. Ze slagen uiteindelijk in hun opzet, maar het toestel wordt zó geplaatst dat we amper iets kunnen zien van de wedstrijd. 
En daar krijgen we alweer gezelschap van een grote groep toeristen. Het menu is lekker. Eerst krijgen we limoensoep (zij het een vereenvoudigde en kariger versie dan die ik eerder al proefde), gevolgd door rijst met groenten, een kippenbout en een portie guacamole. Als dessert krijgen we de keuze tussen watermeloen of flan. Om te drinken bestel ik een limonade. Het verdict valt en Spanje speelt de finale.

Op naar Campeche, de hoofdstad van de deelstaat Campeche. Het is nog een tweetal uurtjes rijden. Hoe zuidelijker we rijden, hoe meer palmbomen er opduiken in het landschap. Ook in Campeche hebben we een vrije dag, dus daarvoor heb ik alvast een hele rits aan bezienswaardigheden opgelijst. 
Ook deze stad is ingedeeld volgens het typische schaakbordpatroon. Dit maakt het moeilijker om over te steken door het éénrichtingsverkeer. De meeste auto's stoppen echter dadelijk, omdat er wellicht veel toeristen zijn in deze stad. Ons hotel, H177, ligt vlak aan een voetgangersstraat. Dit maakt het makkelijk om te navigeren, alsook om het centrum en centrale plein vlot te kunnen bereiken. 

maandag op de Plaza Grande in rida: we wonen een traditionele Vaqueriá dansshow bij, merk op dat de mannen ook hakken dragen

de dansshow vindt plaats aan het stadhuis, het gebouw rechts op de foto

jammer maar helaas, het Mayamuseum blijkt gesloten te zijn voor bezoekers door onderhoudswerken, wel fijn om het van dichtbij te mogen aanschouwen


detail van het Monumento a la Patria (het monument van het Vaderland): graffiti, in de vorm van protest, is een groot probleem in Mérida


op de buitenste rij van het monument staan alle wapenschilden afgebeeld van alle deelstaten in Mexico

in het midden van het werk staat een beeld dat een gouden adelaar voorstelt die een slang verslindt

we zijn alvast in de goede provincie op dit moment :)

de statige voorgevel van het landhuis Montes Molino Museum, bemerk het prachtige smeedwerk van de poort (dat hier zo typisch is)

deze Italiaanse kroonluchter in Florentinestijl is een lust voor het oog

het ontwerp van de print op deze keramische vloer is bedoeld om tapijt te 'imiteren'

een uitgebreide parfumcollectie

men was in elk geval voorzien op de tropische temperaturen

een detail van de slaapkamer, hoewel het gebruikelijker was dat men vroeger in een hangmat sliep

detail plafond

deze smaragdgroene vaas is duidelijk het pronkstuk in de kamer, inpakken en wegwezen!

een achterdeur die vervaardigd is uit glas-in-lood, waardoor het licht mooi invalt

typemachines

een platencollectie

speelgoed uit vervlogen tijden, dit zou niet misstaan in het Speelgoedmuseum

een huis zonder een wijnkelder is als een café zonder... (vul zelf maar aan)

er is een prachtige boekhandel gevestigd in het restaurant dat tegenover de haciënda ligt: Avelino en Maria resto

...en we treffen hier toch wel een parel van Belgische makelij, dit boek is een vaste waarde in mijn boekenkast

nog een voorbeeld van het typische smeedwerk (omgeving Mérida)

omgeving Mérida

véél leguanen in de archeologische site Uxmal

site Uxmal: de Vierhoek van de Vogels, op deze gevel zijn een aantal vogels gebeeldhouwd, hiermee stonden de inwoners in verbinding met de goden

de fameuze Piramide van de Tovenaar tref je vrijwel meteen als je het domein betreedt, deze is groter dan de piramide van Chichén Itza

detail van een Chaak-masker, de regengod (te vinden op de gevel van het Nonnenklooster)

bovenaan in het midden van het gebouw (Nonnenklooster), vlak boven de ingang, wordt een Chaak-masker afgebeeld

het indrukwekkende Paleis van de Gouverneur is ruim 96 meter lang, merk op hoe klein de mensen op de voorgrond zijn in verhouding tot het gebouw, dat volledig is uitgevoerd in de Puuc-bouwstijl

detail op de gevel van het Nonnenklooster (te vinden op het middenplein): slangen en spiralen werden veelvuldig afgebeeld, ze symboliseren vruchtbaarheid en kosmos alsook de verbinding van de onderwereld, de aarde en de goden

de overzijde van het binnenplein (Nonnenklooster)

een belangrijk verschil met Chichén Itza: de stenen ringen op het Balspelveld zijn wél versierd met inscripties

het balspelveld vormt de verbinding naar een ander gedeelte van de site

hoewel het op deze foto niet erg duidelijk is, zijn de treden om het Paleis van de Gouverneur te beklimmen nogal smal

de rijkelijk gedecoreerde gevel van het Paleis van de Gouverneur, met tal van Chaak-maskers en geometrische motieven

een blik op de zijkant van de gevel

boven op het plateau van het Paleis van de Gouverneur heb je een prachtig zicht op de omliggende gebouwen, die zichtbaar zijn boven de jungle

een apfelstrudel eten bij Avelino en Maria resto

lunchen onderweg bij Halach Huinic

Joroches, een traditionele soep die onder andere te vinden is bij restaurant La Chaya Maya in Mérida