"Ik wil beelden maken die nog niet gezien zijn, en volstrekt mijn eigen stempel drukken als graficus en illustrator."


zaterdag 11 juli 2026

DEEL 2: Een levende degenkrab, een zevende wereldwonder en 'the golden hour'

Om 6 uur moeten we al uit de veren want vandaag staat er een excursie naar de zoutvlakte Las Coloradas, een klein vissersdorpje, en natuurreservaat Río Lagartos op de planning. Uitzonderlijk slaan we het ontbijt vandaag over. We stoppen even bij een winkeltje om boodschappen te doen voor het ontbijt en om wat snacks te kopen voor onderweg. Ik neem sowieso een pak zoute koekjes (immers, zout houdt het vocht op), fruitsap en een groot pak cornflakes met chocoladesmaak. De rit duurt ongeveer 2,5 uur. Omdat we straks terugkeren naar Valladolid, gaan we met één minibus. 
Af en toe film ik onderweg, vanuit het raam. Ik neem twee aparte rugzakken mee: een grotere en een opvouwbare kleine rugzak waarin ik de meest essentiële spullen steek: een fles water (die tot mijn grote ergernis lekt), zonnebril, zonnecrème. De bus is voorzien van een beeldscherm, waarop een film wordt getoond. 
Het landschap onderweg is saai, want we rijden veelal over de autosnelweg. Er wordt heel hard gereden. Volgens mij kennen de Mexicanen geen snelheidsbeperkingen. Iets lezen of schrijven (of zelfs nemen) in de bus is not done, omdat we veel te gekneld zitten en de ruimte beperkt is. Af en toe passeren we een klein dorpje, waar marktkramers hun koopwaar aan de man proberen te brengen. Zelfs op de meest afgelegen plekken staat vaak, moederziel alleen, een kraampje. Het logo van Coca Cola verschijnt opvallend vaak in het straatbeeld. 

We passeren even later de zoutfabriek en zien de vele bergen zout langs de kant opgestapeld liggen. Dit herinnert me aan Indonesië, maar deze aanblik is spectaculairder. 
Er is een kleine infobalie op het domein aanwezig, alsook een shop met pluchen flamingo's. Wie dat wenst kan de toren beklimmen, wat iemand van onze groep ook effectief doet. Onze gids stelt voor om het traject per fiets te verkennen. Het traject is hooguit 2 km ver. De fiets is een speciaal model, want om te remmen moeten we onze voet telkens een halve draai naar achteren duwen. 
Onder de brandende zon bewegen we ons voort over het mulle zand. Af en toe lassen we een stop in bij een uitkijkpunt. We hebben het geluk met ons. De talrijke aanwezige wolken breken het felle zonlicht en zorgen voor voldoende reflectie waardoor eindeloze kleurschakeringen tevoorschijn worden getoverd. Vrijwel elke minuut veranderen en variëren de kleuren van lichtroze over magenta tot purper. De zoutkorrels glinsteren en blinken in de zon. Het lijkt wel een sneeuwlandschap. Het zoute water komt rechtstreeks van de oceaan en stroomt de vlaktes op, alwaar ondiepe lagunes ontstaan. Door verdamping blijft enkel het zout over. Dit zout wordt gebruikt voor commerciële doeleinden, al worden er tegenwoordig machines ingezet om het zout te winnen. Het vormt, naast de visserij, een belangrijke bron van inkomsten voor het dorp. 
Halverwege treffen we een grote glazen bak waarin talrijke microscopisch kleine visjes zwemmen: pekelkreeftjes, roze algen en plankton. Hierdoor krijgt het water zijn typisch roze kleur en danken de flamingo's hun mooie roze verenkleed (want wordt chemisch omgezet in bètacaroteen). Dit is echt een prima plek om mooie foto's te nemen. 

We maken rechtsomkeer en gaan met de bus verder naar het nabijgelegen Rio Lagartos. Daar wordt de groep opgesplitst en nemen we plaats in één van de twee motorboten (= een lancha), onder begeleiding van een plaatselijke gids. Het wordt een ontspannende boottocht die ongeveer 3 uur duurt, van 10 uur tot 13 uur. Telkens wanneer de gids iets zegt of opmerkt (zij zijn uiteraard geoefend in hun vak), legt hij de motor even stil zodat we de kans krijgen om foto's te nemen. 

De naam Rio Lagartos is een mysterie, want uiteindelijk is de ligging niet bij een rivier, noch zijn er hagedissen in de buurt. Uiteraard zien we flamingo's, maar in deze tijd van het jaar (het seizoen van de flamingo's) had ik verwacht om honderden zo niet duizenden flamingo's te spotten. In werkelijkheid zien we er slechts enkele tientallen. De gids legt uit dat je de vrouwtjes kan herkennen aan het feit dat ze lichtroze gekleurd zijn. Tijdens de paartijd, maart-april, verleiden de mannetjes de vrouwtjes met een dans (vandaar de naam flamenco). De flamingo legt slechts één ei en in juni worden de jongen geboren. Er leven ongeveer 7000 à 8000 flamingo's in dit unieke gebied. De flamingo is een monogame vogel. Ik stel vragen, want de gids zit vlak achter mij.

We leggen aan bij enkele eeuwenoude mangroves, en daarbij valt vooral het 'oorverdovende' geluid van de krekels op. We zien enkele krokodillen liggen aan de kant, maar ze duiken snel weer onder als ze ons zien. Het zijn grote exemplaren, want ze kunnen tot wel vier meter lang worden. Verder zien we aalscholven, zilverreigers, pelikanen en ibissen. De zwarte havik spotten we ook geregeld. 
De boottocht is heerlijk ontspannend. Halverwege, want de bodem is hier erg ondiep, spot de gids een levende degenkrab aan het wateroppervlak. Hij haalt met veel gemak het beestje uit het water. Dit blijkt een zeldzame vondst te zijn, want tegenwoordig vind je hooguit hun karkas. De gids legt uit dat de degenkrab tien ogen heeft: twee bovenaan, onderaan aan de zijkant en zelfs op de staart. Vooral de bevruchting van de eitjes schijnt speciaal te zijn. We zijn in onze nopjes met deze vondst, en geven het diertje snel terug de vrijheid. 
Tot slot parkeert de boot op een verlaten strand om ons af te zetten, en verdwijnt met de noorderzon. We moeten wachten op een andere boot die ons komt oppikken, en in tussentijd nemen we een duik in de zee. We voelen ons net Robinson Crusoe of een kandidaat in het televisieprogramma Expeditie Robinson. Wie krijgt de begeerde amulet? De zon brandt aan de hemel, en een aantal mensen verbranden genadeloos. Na ongeveer een half uurtje komt de boot ons oppikken, en deze moet drie keer over en weer vooraleer we allemaal goed en wel aan wal zijn. 

Typisch, en ook leuk, in Mexico is dat er bij elke stad of dorp reuzegrote letters in het straatbeeld opgesteld staan. Die van de grotere steden zijn vaak fel gekleurd en mooi gedecoreerd, terwijl die van de kleinere dorpen minder opvallend en van hout zijn gemaakt. Héél fotogeniek. 
Net op het moment dat we restaurant Wacumba binnen wandelen voor de lunch, valt er een enorme stortbui. Een deel van het restaurant is open, dus onder onze tafel staat alles al gauw onder water. Gelukkig heb ik een drybag bij. Het is gebruikelijk om eerst de handen te wassen voor het eten. De muur is beschilderd met flamingo's. Ook hier vind je een eerbetoon aan de maagd Guadelupe
Ik bestel de camarones de ajo (10 Euro). Pas achteraf realiseer ik mij dat ajo look betekent. Het is echter een heerlijke maaltijd, en de rijst wordt gepresenteerd in de vorm van een vis in combinatie met een eenvoudige salade en niet te vergeten een schijfje limoen. We nemen elk een andere versie van de camarones en wisselen onderling uit. Ook hier krijgt de habanero een vaste plek op tafel. Bij elke maaltijd wordt ook steevast een bruine bonenpasta geserveerd. Deze is vrij smaakloos. We krijgen ook gratis een voorgerecht: taquito's (maistortilla). We nemen nog een groepsfoto bij de letters en vertrekken terug naar het hotel. De vissersbootjes liggen keurig aan de kade. Het was een mooie dag vandaag. 

Die avond, omstreeks 19.30 uur, eten we in het lievelingsrestaurant van Desirée: Paladar de Cura. Ze serveren er de typische yucateekse specialiteiten zoals cochinita pibil, queso relleno en sopa de lima. Het restaurant ligt helaas niet op loopafstand van ons hotel, dus nemen we de bus. Ik ben een echte soepaddict, dus de keuze is snel gemaakt. Wanneer we toekomen worden we getrakteerd op een live optreden. Het is immers weekend, dus dan is er altijd wel een special guest aanwezig. De zanger begeleid zijn (overigens bekende) nummers, zoals bijvoorbeeld Aline van Christophe uit 1965, met een gitaar. 
De sopa de lima, op basis van kip en limoen, is er zowel in een grote als kleine portie. De grote versie is echt wel de moeite waard. Bomvol groenten en vitaminen. Mijn medereizigers schrikken van de grote portie, maar ik lepel alles geduldig op. Wat een smaakbom! Dit gerecht is een échte voltreffer. Ik zal deze maaltijdsoep thuis zeker eens uitproberen. Naar het schijnt is deze soep ook heel effectief bij griep en verkoudheden. 
Terwijl we eten kunnen we op het scherm genieten van de halve finale van de Wereldbeker Voetbal. Omwille van het optreden wordt praten met elkaar erg moeilijk. We hebben vandaag ook een jarige in de groep. Hij wordt getrakteerd op een gebakje en de zanger zet prompt een 'verjaardagslied' in. 
Dit restaurant is een supertip! Door het raam kijk je recht op het klooster Convent de San Bernardino de Sienna, gelegen aan de overzijde. Er is momenteel een nachtelijke lichtshow bezig. Deze projectie start om 21 uur en vertelt de geschiedenis, in tekst en beeld, van Valladolid. Om het kwartier volgt er een herhaling van de voorstelling. We gaan even van dichterbij een kijkje nemen. Er is blijkbaar ook iets aan de gang op het omliggende plein, maar dit kunnen we niet zo goed volgen. 
Overigens kost een eenvoudig hoofdgerecht met drankje hier rond de 200 pesos (omgerekend zo'n 10 tot 13 Euro), maar we bezoeken plekken waar het toch flink wat meer is. Mexico is dus inderdaad iets goedkoper dan België, maar er zijn best veel restaurants waarbij vrijwel Europese prijzen worden gehanteerd en die liggen niet noodzakelijk in toeristische gebieden. Althans, dat zijn mijn bevindingen.

Na een verkwikkende nachtrust is het alweer tijd om de koffers in te laden (of liever: we 'leven uit onze koffer' en als we er als iets uit nemen is het onze toiletzak of een kledingstuk om te verluchten of te drogen). Om eerlijk te zijn ben ik altijd opgelucht als ik in een hotelkamer of bus kom, ware het niet dat de hitte de reis aanzienlijk zwaarder maakt. Hydrateren is echt 'een voltijdse opgave' tijdens deze reis. Voordrinken is daarom altijd een goed idee, want je zweet het er toch meteen af. Ik vergeet zelfs gewoon dat ik elektrolytentabletten bij heb. 
Om elektriciteit te besparen wordt de airco in het hotel door het personeel automatisch afgezet. Wij zetten hem in elk geval niet te koud. Toch krijgt de ene na de andere een verkoudheid. Ik lijk wel de enige die eraan ontsnapt. Wellicht heb ik mijn deel al gehad de afgelopen winters. :) Ook vandaag prima weersomstandigheden. Vanaf nu zal de zon altijd ons deel zijn, want van een 'regenseizoen' valt voorlopig bitter weinig te merken. 

We ontbijten om 8 uur in het nabijgelegen La Palapita De Los Tamales. We krijgen, naar traditie, een bordje met exotisch fruit. Vervolgd door een zoet broodje en een omelet mexicano. De reisleidster zit vandaag tegenover mij en we hebben een kort gesprek. Ze vertelt dat ze zich heel graag zou willen verdiepen in de mayataal. Zelf is ze afkomstig uit een heel andere regio in het noorden van Mexico, maar ze woont nu al een tijdje in Playa del Carmen. Dat wordt onze eindetappe tijdens deze reis. 
Ze heeft een tijdje dagexcursies begeleid en heeft nog niet zoveel ervaring met het begeleiden van pakketreizen. Europa bezoeken staat zeker op haar verlanglijstje. Ze vraagt waarom ik Mexico heb gekozen als bestemming. 'Omdat jullie alles hebben.' Ze moet erom lachen. 

Deze week wordt algemeen ervaren als een ontzettend drukke week, en vandaag vormt daar geen uitzondering op. We bezoeken maar liefst drie verschillende plaatsen op één dag, waaronder een héél populaire archeologische site: Chichén Itzá, een eeuwenoude Mayastad. We arriveren er rond 10.30 uur, kort voor de middag. De zon brandt hevig, dus mocht je huid snel verbranden dan is het aangewezen om regelmatig zonnecrème te smeren. Desirée vertelt dat het momenteel zelfs voor hen Mexicanen te warm is, en zij zijn toch al heel wat gewoon.
Bij de ingang staan twee mannen te dansen in een verenpak, en uiteraard gaan ze niet gratis met jou op de foto. Dit zijn traditionele Mayadansers en hun veren verwijzen naar de god Kukulcán. Nog voor we goed en wel de ingang bereiken passeren we eerst nog een hele vloot marktkraampjes. We passeren eerst een veiligheidscontrole. Dit lijkt wel de luchthaven. Onze bezittingen worden wel erg nauw onder de loep genomen. Onze rugzak wordt geopend, en alles wordt eruit gehaald. 'Woman things', leg ik uit aan de beambte. Voor professionele camera's wordt een toeslag gerekend van 5 euro. Gelukkig hoort mijn compactcamera daar niet bij. 

Desirée is slim en loopt met ons de route van achteren naar voren. Dezelfde strategie zou je kunnen toepassen in een pretpark. Eerst moeten we alweer een lange rechte straat vol koopwaar doorlopen. Soms zitten er interessante voorwerpen bij, zoals bijvoorbeeld een rond spiegeltje waardoor je de zon kunt bekijken (een soort eclipsbril in spiegelvorm). Verder zijn er huipiles* (*een traditionele, loszittende tuniek of blouse die door inheemse vrouwen in Mexico en midden-Amerika wordt gedragen) in alle soorten en maten, alsook een instrument waarmee je vogelgeluiden kunt nabootsen. Er heerst een gezellige bedrijvigheid. Hier vind je letterlijk mensen van over de hele wereld. Het is over de koppen lopen, en dat is natuurlijk niet onlogisch op zo'n gekende site
Bij het wandelen passeren we de wereldberoemde Piramide van Kukulcán. Deze symboliseert de Mayakalender en is 25 meter hoog. Het bouwwerk is intussen officieel erkend als een van de Zeven nieuwe Wereldwonderen. Ik merk op dat het voorste deel van de piramide gerestaureerd is, maar de achterkant nog steeds authentiek is. Een tip is dan ook om een selfie te nemen waarbij beide zijden van de piramide in beeld komen.

We starten onze tour bij het Nonnenklooster, een kleine versierde Mayatempel opgezet in de klassieke PUUC-stijl. De gevel staat vol stenen maskers van Chaac, de regengod. Verder zijn er schildpadden, slakken en krabben te zien. In feite staat heel de geschiedenis van de Maya's via inscripties, symboliek en codetaal gebeiteld in steen. We vervolgen onze route en houden één voor één kort halt bij alle gebouwen die we tegenkomen. 
Het grote balspelveld maakt wel indruk. Dit veld is 116 meter lang en 68 meter breed. De lange muren aan weerszijden zijn voorzien van prachtige bas-reliëfs. De afbeeldingen tonen de spelers als warriors die de pok-ta-pok (= pelota) spelen. De winnaar van het spel werd geofferd aan de goden. 
Hoog op de muur bevinden zich grote stenen ringen, ongeveer 9 meter hoog. We krijgen ook de traditionele bal te zien waarmee gespeeld werd. Deze werd gemaakt uit rubber van de rubberboom. De bal werd gespeeld met de heupen, dus de handen mochten niet gebruikt worden. Lijkt mij niet simpel... Iemand in de groep probeert het even uit, en slaagt dermate in zijn opzet. Om de sfeer van vroeger op te roepen, vraagt de reisleider om allemaal naast elkaar met onze rug tegen de muur te gaan staan en onze hoofden gericht naar het plein. We roepen gezamenlijk "CHAAC", om hem water te vragen. 

Na ons bezoek aan de site zullen we nog een cenote bezoeken: Ik Kil. Deze is warempel nog mooier dan de vorige, maar het is er erg druk. Ik heb interesse in astrologie, en bij de ingang treffen we een afbeelding van de mayaanse zodiac. Mijn geboortedatum komt overeen met het mayateken 'ch'en', wat staat voor ...gratitud, hospitalidad, consecration, and blessings against evil* (*vrij vertaald betekent dit: dankbaarheid, gastvrijheid, toewijding en zegeningen tegen het kwaad).

Het is de bedoeling dat we hier gaan lunchen. Het is heerlijk koel in het restaurant. Er wordt een lunchbuffet voorzien, dus je mag teruggaan zoveel je wilt. Er is ook een gratis drankje inbegrepen in de prijs. Ik bestel meestal een vruchtensap. Het is opvallend hoe snel een bord wordt weggehaald wanneer een maaltijd is beëindigd. Het irriteert mij een beetje, omdat ik zelf van nature een trage eter ben. De reden hiervoor is dat Mexico geen echte 'eetcultuur' kent zoals wij die kennen. Een medereiziger verwijst naar een boek van auteur Bart Van Loo* (*zie de link naar zijn blog in de zijbalk van deze blog), die onze cultuur zo treffend weet te schetsen in zijn bestseller De Bourgondiërs: Aartsvaders van de Lage Landen. En het klopt, wij zijn nu eenmaal bourgondiërs. Met dank aan onze geschiedenis. De Mexicanen zijn in elk geval erg efficiënt. Met drank zijn ze in elk geval niet zo gierig als bij ons, want je krijgt meermaals een 'kuip' voorgeschoteld in plaats van een glas, en dat voor veel minder geld. Zou dat met de warmte te maken kunnen hebben? 

Je kan je omkleden in de toiletten, alvorens te douchen. Een veiligheidsvest is ook hier verplicht. Zelf kan ik door omstandigheden even niet zwemmen, dus ik besluit om enkele foto's te nemen. De cenote is bovenaan helemaal open, zoals op de foto hieronder te zien is. Voor de kalkstenen rotsen hangen allemaal lianen, wat een soort jungle-vibe creëert. Dit is in elk geval een totaal andere ervaring dan de vorige cenote. Het water is hier circa 40 meter diep. Er hangt een poster met vissen, dus er is zeker leven aanwezig in het water. Er is ook een platform aanwezig van 5 meter hoog, waar je vanaf kan springen. Jammer dat ik dit niet kan afstrepen van mijn bucketlist. Volgende keer beter. 
Later is er alsnog ruimte voor de nodige afkoeling met een waterijsje. Ze hebben er in veel verschillende smaken, en ik neem watermeloen. Het smaakt ijskoud en héérlijk verfrissend. Zeker een aanrader! Ook mijn kamergenote komt aan haar trekken, want haar watersandalen zijn stuk gegaan en hier kan ze in elk geval een nieuw paar op de kop tikken. Hopelijk is de kwaliteit van het schoeisel deze keer beter. 
Even is er verwarring. We hadden afgesproken op een bepaald tijdstip met onze reisbegeleidster, maar ze is nergens te bespeuren. Ook in het restaurant is ze nergens te vinden. Ten einde raad begeven we ons naar de uitgang. Daar treffen de onze chauffeur, die meteen telefoneert. Enkele minuten later komt Desirée eraan. We begrijpen niet wat er is misgelopen, maar we zijn voltallig en kunnen in elk geval vertrekken. Ik denk hierbij onwillekeurig aan dat ene moment dat ik had afgesproken met iemand op een specifieke plek, en zij toen nergens te zien was. Achteraf bleek dat zij er daadwerkelijk stond.

Het is gebruikelijk, zij het niet 'verplicht', om in Mexico aan alles en iedereen een fooi te geven. Zelden of nooit zit deze fooi al vervat in de rekening. Op de meeste betaaltoestellen kan je tegenwoordig automatisch een keuze doorgeven van 10%, 15% (als de service erg goed is) of zelfs 20%. Desirée legt hier meermaals de nadruk op. Ze maakt ons duidelijk dat dit voor veel mensen hier een enorm verschil maakt, aangezien de lonen zo laag liggen in Mexico
In België geef ik meestal altijd een fooi van enkele euro's op restaurant. Al ga ik echter een handvol keer per jaar op restaurant, dus deze reis is voor mij totaal uit mijn comfortzone. Bovendien moet je alles in verhouding leren zien. De lonen liggen hier weliswaar lager, maar ook de kosten en lasten zijn in verhouding. In België moet ik persoonlijk elk jaar gigantisch veel van mijn loon afgeven aan de belastingen. Ook vakantiegeld en eindejaarspremie worden (in mijn geval nog steeds dubbel) in rekening gebracht en dekken de lading lang niet. 
Zelf heb ik in mijn studententijd (die ik overigens mooi binnen de tijd afrondde :)) ruim 5 jaar lang doorlopend elke week 3 dagen op rij in de horeca gewerkt, maar nooit heb ik een fooi gezien. Dit werd goedgemaakt doordat ik een flink aantal keer opslag kreeg, maar toch... Ik ben een nuchtere vrouw en wéét dus heel goed wat het is om hard te werken én bovendien kan ik, naar eigen zeggen, uitstekend met geld omgaan. Ik herinner mij dat ik een keer ging logeren bij mijn zus, en dat haar kast bezaaid lag met drinkgeld. Alles is dus relatief... 
Je zou dus kunnen stellen dat ikzelf op het einde van het schooljaar een soort 'fooi' krijg van ouders en leerlingen in de vorm van een 'attentie'. Om op deze manier wellicht hun 'waardering' aan mij uit te drukken. Al kan je dit dan eerder bekijken als een gunst. Dus ja, ik snap deze opmerking maar vind in elk geval wel dat de boodschap aan ons een beetje 'opgedrongen' en geforceerd wordt. In elk geval: als de service bovengemiddeld goed is geef ik altijd wel meer iets meer. :)

Om de dag af te sluiten, en vooraleer we Mérida bereiken, bezoeken we het stadje Izamal. Ik begrijp waarom dit de gele stad genoemd wordt. Onwillekeurig moet ik aan Vincent Van Gogh denken. Er wordt nog met paard en kar gereden en de sfeer is dan ook gemoedelijk. 
We nemen een kijkje in het klooster Convente de San Antonia de Padua. Het is momenteel the golden hour, het moment vlak voor zonsondergang wanneer het licht gunstig is om foto's te nemen. Mijn kamergenote volgt al enkele jaren een fotografiecursus met telkens een nieuw thema, en ik kan mij perfect voorstellen dat deze setting ideaal zou zijn binnen het thema 'architectuur'. Ik bezit zelf geen professioneel toestel, maar wie weet volg ik ooit zo'n cursus bij wijze van verdieping. 
De koloniale bogen werpen dramatische schaduwen op het grasveld. Binnenin het klooster is een kerk, die eveneens gratis te bezoeken is. Vergeet vooral ook geen bezoek te brengen aan de tuin op het binnenplein. De muren hebben een roze gloed en dat levert prachtige plaatjes op. Iets verder merk ik enkele (vervaagde) fresco's op aan de muren. 
We houden nog even halt bij een drietal kleurrijke kraampjes. Ze verkopen er marquesitas, pannenkoeken en ijsjes. Jammer dat ik uiteindelijk niet voor de eerste optie heb gekozen, want het is de lokale specialiteit en ik ging toch proberen om hier zoveel mogelijk te proeven, niet?

Het is al donker wanneer we in Mérida arriveren bij hotel Maria Jose, dus avondeten zit er niet meer in. Ik vind het best een leuk hotel, alleen is het wat gedateerd. De gangen zijn met veel smaak ingericht. Het doet een beetje denken aan het hotel in Hermanus, vele jaren geleden. We logeren in een kamer op het gelijkvloers. Er is een klein zwembad op het binnenplein. 

met een fiets verkennen we de omgeving van Las Coloradas, een grote zoutvlakte, een goede zonnebril is hier dan ook aan te bevelen!

de zoutvlakte van Las Coloradas: detail, het water verdampt en er blijven enkel zoutkorrels over

de roze kleur wordt verkregen door minuscuul roze plankton dat in het water leeft


de aanwezige wolken dragen bij tot een fantastisch kleurenspel


de zoutvijvers beslaan een totale oppervlakte van ongeveer 23 vierkante kilometer

de typische witte stoelen, die we nog wel een aantal keer zullen aantreffen tijdens deze reis


met een lancha gaan we op bootexcursie in het natuurreservaat Río Lagartos

links op de achtergrond komt onze gids in beeld, gelukkig voor ons spreekt hij goed Engels :)

er vallen heel wat vogels te spotten, waaronder pelikanen




het is volop het seizoen van de flamingo's, en inderdaad kunnen we talrijke exemplaren spotten





een verrassing van jewelste: de gids spot een levende degenkrab aan het wateroppervlak, een zeldzame vondst!

krokodillen zijn er aan de waterkant ook volop te vinden


één van de oudste mangroves in het gebied, maar vooral het oorverdovende geluid van de krekels is bijzonder

Rio Lagartos komt in zicht...

we lunchen bij Wacumba, waar we een groot muurschilderij aantreffen

in elk restaurant is er wel een beeld te vinden van de Maagd van Guadelupe

ons restaurant in Valladolid bevindt zich recht tegenover het Convent de San Bernardino, waar elke avond omstreeks 21 uur een lichtshow wordt geprojecteerd

een kort filmpje van de diavoorstelling 

onze reisleidster Desirée geeft wat meer uitleg bij het Nonnenklooster in Chichén Itza

de gevel van het Nonnenklooster in Chichén Itza

een detail van de gevel van het Nonnenklooster, hier wordt de regengod Chaak afgebeeld



Het observatorium van Chichén Itza : El Caracol (= de slak)

de ganse geschiedenis van de Maya's staat gebeiteld in de stenen, detail

de slangenkop met open muil, onderaan de hoofdpiramide El Castillo, stelt de gevederde slang Kukulkan voor

de hoofdpiramide El Castillo in Chichén Itza is één van de Zeven recente Wereldwonderen,  er is een gerestaureerde zijde en een authentieke zijde

het balspelveld, een detail van de lange stenen muur: hier worden krijgers afgebeeld

het balspelveld, met aan weerszijden de lange muren met stenen ringen

een ceiba

deze plaats werd gebruikt om te offeren aan de goden

bij de ingang van de cenote Ik Kil hangt een Mayaanse astrologiekalender

de cenote van Ik Kil wordt omgeven door lianen, met een groot gat bovenaan

bovenaanzicht van de cenote Ik Kil

in het charmante gele stadje Izamal rijdt men nog met paard en kar

een blik op de gevel van het Convente de San Antonia De Padua

het binnenplein van het klooster met aan de overkant van het plein de kerk, het is 'the golden hour', dus dit zorgt voor dramatische schaduwen op het grasveld

het klooster is gebouwd in de typisch Spaanse koloniale stijl

een kijkje nemen binnen in de kerk


de muren van het aangrenzende tuintje zijn roze

een goed bewaard gebleven fresco

een verkoper probeert zijn marquesitas aan te prijzen, een lokale lekkernij die je beslist eens moet proeven

in restaurant Wacumba bestel ik de camarones de ajo, heerlijk!

de onovertroffen sopa de lima, ik krijg een stevige portie voorgeschoteld in Paladar de Cura, het lievelingsrestaurant van Desirée en absoluut een aanrader!

donderdag 9 juli 2026

DEEL 1: "Arriba, abajo, al centro, pa'dentro!"

Donderdag 9 juli 2026 is het dan éindelijk zover. s' Ochtends vroeg begeef ik mij, gepakt en gezakt met een rugzak en koffer van om en bij de 15 kg (niet slecht, toch?), naar het station van Herentals. Mijn trein is stipt op tijd. Alvast een prima start van de dag. Ik stap tegelijk op met een dame die geladen is met twee zware koffers. Ze helpt mij bij het instappen, want het opstapje is gevaarlijk hoog. 'Naar waar gaat de reis?', vraag ik nieuwsgierig. 'Naar Madrid'. 'Hé, ik ook!' Ze maakt spontaan plaats vrij, zodat ik tegenover haar plaats kan nemen. Later blijkt dat we zo ongeveer dezelfde reizen hebben gemaakt. We staan perplex over hoe toevallig het leven soms kan zijn. 
Zonder vertraging komen we aan op de luchthaven van Zaventem. De laatste keer dat ik hier was geraakte ik met mijn code niet door het toegangspoortje, maar nu gelukkig wel. Ik ben ruim 3 uur op voorhand aanwezig en begeef mij meteen naar de vertrekhal. Het is er een drukte van jewelste. Het is niet voor niets zomervakantie, realiseer ik mij. Wat een geluk dat er geen staking gepland staat. Deze werd immers enkele dagen geleden afgeblazen. 
Eerst en vooral ga ik mijn 1900 gereserveerde pesos ophalen bij het Ria-kantoor. Hoewel er slechts twee wachtenden voor mij zijn, gaat het tergend traag. Achteraf realiseer ik mij dat ik in het vervolg beter cash geld afhaal in het land van aankomst. Immers, er wordt ruim 25 EURO commissie ingehouden, en dat bedrag is niet bepaald weinig. Wanneer ik uiteindelijk naar de check-in kan gaan, staat er reeds een gigantische rij wachtenden. Het duurt bijna 1,5 uur vooraleer ik aan de beurt ben. Onderzoekend kijk ik rond. Samen met mij staan er immers nog 5 nobele onbekende medereizigers aan te schuiven in de rij. Ik ken reeds hun namen via de whattsappgroep, maar wie zijn zíj? Spannend! Na de controle, die voor de eerste keer in mijn leven vlekkeloos verloopt (!), rep ik mij naar de gate en maak alvast kennis met één medereiziger. Er is helaas geen tijd meer voor een kop koffie, want we moeten dadelijk boarden.
Eenmaal aan boord krijg ik een gunstige plaats, ergens vooraan in het vliegtuig aan het raam. Toevallig zit mijn medereiziger naast mij, hoewel hij zijn vluchten volledig zelf geboekt heeft. En al even toevallig zit de dame die ik in de trein ontmoette vlak voor mij. 'Gaat zij ook mee?', vraagt mijn medereiziger. Voor haar eindigt de reis echter in Madrid. We landen ruim een half uur op voorhand. Maakt dat mee! 

De luchthaven van Adolfo Súarez Madrid-Bajaras is enorm groot. We worden met een bus opgehaald en naar de ingang van het gebouw gebracht, alwaar we simpelweg de borden connections volgen. We hebben slechts 2 uur overstaptijd, en moeten in elk geval al geen ondergrondse metro nemen. We kunnen het traject naar de gate gewoon te voet afleggen, en dit neemt ongeveer een klein kwartiertje in beslag. Fijn om eerst nog even de benen te kunnen strekken, want straks zullen we ruim 9 uur stil moeten zitten. Aan de gate staan twee, ongeveer even lange, rijen. Een vriendelijke man maakt ons er op attent dat we blijkbaar in de foute rij staan. De passagiers voor economy class moeten aan de andere kant aanschuiven. 
In het vliegtuig heb ik andermaal een zeer gunstige plaats. Ik zit vrijwel helemaal vooraan aan de kant in het midden, en vlak naast mij aan het gangpad zit niemand. Ik zit ook vlak aan het toilet, dus dat is erg handig. Dit betekent ook dat ik straks als eerste mag uitstappen, dus hierdoor win ik tijd. Ik kijk door het raampje, en zie de rechthoekige lapjes grond voorbij trekken. Ze nemen alle kleuren bruin aan, van oker over mokka tot donkerbruin en chocolade. Weldra verlaten we het vasteland van Europa en rest er alleen maar de oceaan. Ik probeer wat kruiswoordpuzzels in te vullen en daarna wat te slapen. Ik ben te gespannen om een film te kijken of muziek te luisteren. Jammer dat er geen camera aan boord is, of een online kaart waarop we de route kunnen volgen. Dat is bij Emirates allemaal wel het geval, maar dus niet bij Air Europa
De tijd glijdt snel voorbij. Slapen zit er niet in, want tenslotte is het toch een dagvlucht. Het wordt in elk geval een lange dag. Na af en toe wat turbulentie komen we aan op Cancun International Airport. Wanneer ik uiteindelijk opnieuw door het raampje kijk zie ik één en al donkergroen. Weldra zet ik voet op een nieuw continent! Ook nu slaagt de piloot erin om een half uur van tevoren te landen. Het is intussen 18.15 uur. In tegenstelling tot de luchthaven in Bali, valt er hier totaal geen drukte of file te bespeuren aan de douane. We zijn meteen aan de beurt. De dame aan de douane bekijkt mij ietwat argwanend. Gelukkig ben ik voorbereid en heb ik alle nodige documenten bij om mijn verblijf te kunnen staven, want het blijkt nodig te zijn. Ze vraagt in welk hotel ik verblijf, waarop ik prompt het adres van het eerste hotel toon. Ze zet uiteindelijk een stempel in mijn paspoort en wenst me, toch met enige tegenzin in haar stem, welkom in Mexico. We gaan onze koffers ophalen. Tot nog toe is alles heel vlot verlopen. We moeten deze keer zelfs geen speciale documenten invullen, noch de qr-code van onze visitax* (toeristenbelasting) laten scannen. Ik sta versteld hoe vlot alles gaat! 

Eenmaal buiten worden we overvallen door de vochtige, drukkende hitte. We vinden op de parking snel onze chauffeur. Het aantal mensen dat met bordjes staat de leuren is beduidend minder dan in Indonesië. Er staat ook een groepje te wachten van Shoestring, het Nederlandse zusje van Koning Aap
We worden plots vergezeld van vier nieuwe medereizigers, een gezin van vier. We rijden in een uurtje naar ons eerste hotel, Adhara Express. Eenmaal aangekomen staat een dame met getinte huid en lange zwarte haren ons breed glimlachend op te wachten aan de trappen. Zij stelt zich voor als Desirée, onze lokale reisbegeleidster. We maken kennis met twee andere medereizigers. Zij namen een eerdere vlucht (of liever: 3 vluchten) en zijn hier al een dag. In het hotel zijn waterdispensers aanwezig. 
De anderen zullen zo dadelijk toekomen. Aan de balie kom ik te weten dat ik een kamer deel met iemand. De vier single mannen hebben blijkbaar wel allemaal een éénpersoonskamer geboekt. Ik installeer mij op de kamer. We verblijven hier slechts één nacht. Ongeveer een half uurtje later komt mijn kamergenote toe. Hoewel ik al bijna 24 uur wakker ben, kan ik s' nachts de slaap niet vatten. Is het de spanning? Hitte? Jetlag? Ik word overmand door een lichte paniek.

De volgende ochtend is er een ontbijtbuffet. Stelselmatig maken we kennis met de andere medereizigers. Bij aanvang, aan de ontbijttafel, lijkt het wel een spelletje wie is het? Later volgt er een kort infomoment (en kennismaking) met heel de groep in de inkomhal. De reisleidster maakt enkele concrete afspraken met ons. Ze maakt tevens een aparte groep aan via Whattsapp. Hierin zal ze alle nodige informatie zetten, alsook enkele nuttige of interessante adresjes via google maps. We moeten weldra voor het eerste deel van onze reis elk een bedrag van 5000 pesos geven, bestemd voor de gezamenlijke groepspot. Het overige bedrag van 4500 pesos volgt dan later. Hiermee worden de kosten van de excursies, toegangsgelden, enkele lunches en fooien grotendeels gedekt. Goede afspraken maken goede vrienden. 
Desirée wordt nog even vergezeld van haar vriendin, die eveneens reisleider is en haar vuurdoop als reisleider zal hebben. Ze maakt volop notities. We hebben er zin in. Er worden twee minibussen voorzien, dus de groep wordt verdeeld in 2 ongeveer gelijke groepen. Ik zit achteraan in de bus en helaas is het raampje te laag, dus ik kan niet filmen. De stoelen zijn heel hard en ik heb amper beenruimte. Mijn plaats in het vliegtuig was heel ruim hiermee vergeleken, realiseer ik mij. We maken kennis met onze chauffeurs, Martín en Fernando. Zij zullen ons begeleiden tot in Bacalar

We zullen tijdens deze reis drie verschillende cenotes bezoeken. De eerste, die vandaag op het programma staat, is cenote D'zitnupt. We bereiken de cenote rond de middag. Deze is gelegen temidden van een prachtige, groene omgeving. Bij de ingang treffen we een man met een prachtige, gigantische ara op zijn schouder. Een foto nemen is natuurlijk niet geheel gratis. Onderweg spotten we de vrouwelijke versie van de ceibaboom. De cenote zelf bereiken we door af te dalen via gelijkmatige trappen in een grot. De cenote* (*een natuurlijke zoetwatergrot die ontstaat doordat kalksteen is ingestort en het onderliggende grondwater blootlegt) is volledig omsloten door de grot. Bovenaan is een klein, open gat waar het licht invalt. Er zijn kleedhokjes aanwezig en een douche vooraf is verplicht. Ook is het verboden om ter plekke zonnecrème te gebruiken. Immers, de Maya's dachten dat cenotes de poort naar de onderwereld waren en tegelijk de woonplaats van de regengod Chaac. Ze brachten dan ook veelvuldig offers om de regengod te vriend te houden. Nog steeds worden er rituelen en ceremoniën gehouden in een nabijgelegen ruimte, bijvoorbeeld ter gelegenheid van een huwelijk. 
Een zwemvest is verplicht. De cenote is vrij diep maar aan de kant zijn enkele glibberige rotsen met uitsteeksels, dus waterschoenen zijn aanbevolen. Af en toe zie je een vis of piepkleine visjes, maar veel stelt het niet voor dus een onderwatercamera mag je gerust achterwege laten. Er zijn ook enkele touwen gespannen dwars over de cenote. Dit in de eerste plaats voor de veiligheid en als rustpunt. Het water is heerlijk koel, dus het is aangenaam zwemmen en met deze hitte is afkoeling op zijn plaats. De stalactieten, stalagmieten en muren van de grot zijn natuurlijk uitgesleten, als gevolg van de laatste ijstijd. Hier en daar kan je dus fossielen ontdekken. De cenote zelf is bijzonder en heeft een mystieke sfeer. Het is een populaire cenote, maar het valt wel op dat wij hier de enige zijn op dit moment. 
Meteen erna begeven we ons naar cenote Samula. Deze bevindt zich op loopafstand van de andere. Ook hier moet je eerst even douchen omwille van hygiënische redenen. Deze cenote bevindt zich ook in een grot, maar heeft een ruimer gevoel en is minder mooi en sfeervol.

Na het omkleden begeven we ons naar restaurant Los Arcos in Valladolid voor de lunch. Het is ruim half drie, maar dat is een normaal tijdstip voor de Mexicanen om te lunchen. Voor ons is het even wennen. Ik was even bang dat we naar de Burger King zouden gaan, die er recht tegenover ligt. 
Het restaurant is erg gezellig en nogal druk ingericht. De muren hangen vol curiosa. In een hoek van de ruimte is een dame voortdurend tortilla's aan het maken. Ze maakt geen aanstalten als we foto's willen nemen. We installeren ons aan een lange tafel en enkele medereizigers proberen een verbinding op te zetten met hun smartphone. Immers, de Rode Duivels zijn aan hun kwartfinale bezig tegen Spanje, en dat willen we natuurlijk niet missen. Het wordt dus nog een spannende middag. 
We bestellen een shared platter voor vier personen. Deze schotel wordt vergezeld van vier aparte gerechtjes, waaronder red onion en een portie tomaten met ajuin. Natuurlijk mag de habanerosaus niet ontbreken, maar gelukkig is er ook een minder pikante saus. Het smaakt heerlijk. Als we naar het hotel rijden, vernemen we dat de Rode Duivels hebben verloren met 2-1, maar bij dit schrijven is bekend dat Spanje uiteindelijk wereldkampioen is geworden, dus slecht hebben ze het allerminst gedaan! 

Het centrum van Valladolid is overzichtelijk en gezellig. We steken dwars het prachtige groene park met de twee fonteinen over. Typisch, en dit geldt blijkbaar voor veel Latijns-Amerikaanse landen, is dat het om een ronde vorm gaat. Wat meteen opvalt zijn de typisch witte, stenen stoelen met tweezit* (*zie foto), die her en der verspreid staan in het park. Deze stoelen komen we later ook nog tegen op andere plaatsen in Mexico. Er staan een handvol kraampjes waar lekkernijen verkocht worden. 
We krijgen een korte rondleiding van onze gids. We steken de straat over en brengen een bezoek aan de prominente Iglesia de San Servacio, gelegen vlak naast het park. Het is het eerste bouwwerk in barok stijl, gerealiseerd door de Spanjaarden, dat we mogen aanschouwen. Het resultaat van bijna vijf eeuwen, gebouwd bovenop de heilige Maya-stad Zakí
In tegenstelling tot de meeste andere gebouwen, is deze kerk naar het noorden gericht. De ingang is rijkelijk versierd in Churrigueresque-stijl. De kerk herbergt het belangrijke beeld van Virgen de la Candelaria, de beschermheilige van Valladolid. Er worden nog steeds met regelmaat katholieke diensten gehouden in de kerk. We nemen een kijkje binnenin en zetten daarna koers naar het ernaast gelegen Palacio Municipal (oftewel het stadhuis), alweer een typisch voorbeeld van Spaanse koloniale architectuur. De gevels met regelmatige bogen zijn geschilderd in warme gele en lichte tinten. Dit zullen we later nog meer zien in de provincie Yucatán
Op de eerste verdieping bevindt zich de Schilderijenzaal, waar vier grote olieverfschilderijen te zien zijn van de Yukateekse kunstenaar Manuel Lizama. Deze werken, vol indrukwekkende details, illustreren de geschiedenis en revolutie van de stad Valladolid. Van hieruit krijg je ook een mooi zicht op het tegenoverliggende park. Het gebouw is gratis te bezoeken. 

Na dit korte blitzbezoek begeven we ons naar een Banamexkantoor in een aangrenzende zijstraat. We hebben immers dringend pesos nodig. Deze bank hanteert de meest interessante koers, maar zelfs met kosten van de eigen bank doe je nog steeds 15 tot 20 EURO verlies (althans met een Maestrokaart). Ik maak de kapitale fout om slechts een klein bedrag af te halen. Het is interessanter en voordeliger om meteen een groot bedrag te pinnen, en dit kan gaan tot maximaal 500 EURO. Het kan altijd nóg erger, want er is iemand in de groep die er zelfs niet in slaagt om geld te pinnen. Zij stelt voor om een aantal keer ons eten te betalen met de kaart, zodat ze op deze manier aan cash geld kan geraken. Zo zie je maar...

Op 5 minuten loopafstand ligt ons hotel Fundadores. Het is een keurig hotel met ruime kamers. Ik maak meteen, naar traditie, een visitekaartje buit voor mijn verzameling. De kamers zijn gelegen aan een binnenplein met klein zwembad. We treffen geen flesje water op de kamer, maar op de receptie zijn ze zo vriendelijk om onze fles bij te vullen. De badkamer is ontzettend gehorig. We hebben nog een drietal uur om de stad verder te verkennen, maar we zijn moe en we moeten ons nog installeren en een douche nemen. Bovendien breekt er een stortbui los, maar gelukkig zitten we veilig binnen. 
Rond 20 uur besluiten we om eerst allemaal een aperitief te gaan drinken. Het is inmiddels pikkedonker buiten. Ook dat is wennen.Ik opteer voor een mojito. De menukaart (*zie foto) toont wat de mogelijkheden zijn. Uiteraard neemt tequila een belangrijk hoofdstuk in. Er is zelfs iemand bij die een cocktail machu picchu bestelt. We merken gauw waarvan de naam komt. 

De kop is eraf en we klinken op onze reis met de gevleugelde woorden: "ARRIBA, ABAJO, AL CENTRO, PA'DENTRO!". De toon voor de komende drie weken is gezet. Na afloop besluiten sommigen onder ons niet mee te gaan dineren. In plaats daarvan luister ik naar mijn lichaam, dat al ruim 48 uur lang in wakende toestand verkeert. Ik weet niet wat precies overstemt, het gesnurk van mijn kamergenote of het eindeloze geratel van de airco, maar mijn lichaam vraagt duidelijk om slaap. Hoewel ik uiteindelijk slechts 5 uur geslapen heb, maakt dit al een wereld van verschil. De jetlag zit duidelijk nog onder mijn huid. 

de beide vluchten van Brussel naar Madrid en van Madrid naar Cancún, uitgevoerd door Air Europa, verlopen ongewoon vlot

een overstap op de luchthaven in Madrid...

"Arriba, abajo, al centro, pa'dentro!" We klinken op ons verblijf in Mexico.

op veel plaatsen zijn enkele dames druk in de weer met het bakken van tortilla's, zo ook hier in het restaurant Los Arcos nabij Valladolid

een kijkje nemen in de Iglesia de San Servacio, valladolid

Iglesia de San Servacio: detail, glasraam

op de bovenverdieping, de Schilderijenzaal, van het Palacio Municipal in Valladolid zijn enkele olieverfschilderijen te bewonderen van Manuel Lizama die samen de geschiedenis van de stad vertellen

deze drankenkaart geeft een idee van de verschillende opties in Mexico



woensdag 8 juli 2026

Een gloednieuw continent

Na een zoveelste druk werkjaar (ik krijg elke keer het gevoel dat het elk jaar alleen maar drukker wordt) is het hoog tijd voor een welverdiende vakantie. Diep in mij schuilt een echte levensgenieter, die graag de nodige uitdagingen aangaat. Niet voor niets krijg ik vaak te horen dat ik joie de vivre uitstraal. Op vakantie ben ik in elk geval vaak veel spontaner en een pak gemoedelijker dan in het dagelijks leven, en dat is een goede zaak. 
Aan de vooravond van mijn grote avontuur deel ik alvast mee dat ik ook deze keer weer verslag (in meerdere delen) zal uitbrengen over mijn rondreis op deze blog. Dit zal nog wel een hele tijd duren, aangezien ik geen tablet meeneem. Gelukkig volstaan handgeschreven notities ruimschoots.

Om de zoveel jaren probeer ik een grote reis mee te pikken. Ruim 10 maanden lang zit ik immers aan huis en werk gekluisterd, waardoor de kansen op zelfs maar een weekend weg erg schaars zijn doorheen het jaar. Zonder aarzelen kies ik deze zomer voor Mexico. Samen met 14 medereizigers en reisbegeleidster Desirée van reisorganisatie Koning Aap ondernemen we een reis van ruim 3 weken naar dit magische land. Meer specifiek bezoeken we het meer toeristische zuidelijke deel, doch begeven we ons ook een stukje het binnenland in en ontdekken ook enkele authentieke plekken zoals bijvoorbeeld San Cristobal de las Casas
Waarom Mexico? De reden is eenvoudig. Het land is een mooie mix van cultuur, natuur, geschiedenis, strand en lekker eten.Mijn mooiste verre reis tot nog toe was naar de ongerepte Kleine Sunda Eilanden in Indonesië, eveneens aan de tropen gelegen. Ik was destijds onder de indruk van de immense vegetatie. Daar ontdekte ik dat de nabijheid van water toch ook een meerwaarde is voor mij, hoewel ik mij in de jungle, bergen of een bos ook prima voel. Het wordt de kennismaking met een nieuw continent. Er bestaat veel verwarring over, maar officieel behoort Mexico tot Noord-Amerika, en niet tot Zuid-Amerika zoals in sommige reisgidsen en media wordt beweerd.

Jammer genoeg heb ik, als grote cultuurliefhebber, Mexico-City niet aan de route toegevoegd maar een vliegreis is een hele beproeving wegens mijn aangeboren scheef neustussenschot.

In elk geval ligt er alweer een bucketlist klaar (met veel marge tot aanvullingen):

-voet zetten op een nieuw continent: Amerika
-een nieuw nationaal park bezoeken
-douchen onder (en ook achter) een grote waterval
-de noordelijke Atlantische oceaan oversteken (en liefst ook terug)
-de heerlijke Mexicaanse keuken exploreren
-piramides en ruïnes bezoeken
-één van de zeven wereldwonderen bezoeken (Chichén Itza)
-nieuwe vervoersmiddelen uitproberen (waaronder een catamaran)
-nieuwe, onbekende gerechten uitproberen (gelukkig ben ik een makkelijke eter)
-nieuwe wateractiviteit uitproberen: suppen op een meer
-een chocoladeworkshop doen
-snorkelen in het op één na mooiste rif ter wereld
-een kolonie flamingo's spotten in hun natuurlijke habitat
-zwemmen in cenotes (een soort watergrotten)
-boottocht in de indrukwekkende Sumiderokloof
-7 schitterende accommodaties ontdekken
-thuis komen met een rits souveniers (gelukkig voor mij hanteert luchtvaartmaatschappij Air Europa een ruime marge in gewicht van ruimbagage en handbagage)?
-...

...En nu spoedig nog een paar woordjes Spaans doornemen. Ik ben er klaar voor, dus laat die tequila en margarita's en mariachi maar aanrukken!